niezawisłość orzekania

niezawisłość sędziowska w orzekaniu · podległość sędziego tylko ustawie · swoboda orzekania

ang. judicial independence in adjudication

richterliche Unabhängigkeit (niemiecki)

Zasada, zgodnie z którą sędzia przy rozpoznawaniu i rozstrzyganiu sprawy podlega wyłącznie ustawie i nie jest związany poleceniami ani wskazówkami co do treści orzeczenia. Wyklucza ingerencję organów administracji, przełożonych sądowych i stron w sferę orzekania, zapewniając, że podstawą rozstrzygnięcia są jedynie prawo i ustalony stan faktyczny. Procesowy aspekt niezależności władzy sądowniczej.

— Zasada procesowa XIX–XX w., niezależna od ustroju sądownictwa danego okresu; deklarowana w procedurach zaborczych i w II RP, formalnie utrzymana także w PRL, choć w praktyce ograniczana. Niem. richterliche Unabhängigkeit. Pełny ustrojowy aspekt niezawisłości sędziowskiej — gwarancje statusu sędziego, nieusuwalność, immunitet, niezależność sądów — należy do tezaurusa „Ustrój organów ochrony prawnej".

Źródło: Procedury państw zaborczych (m.in. austriacka procedura cywilna z 1895 r. i karna z 1873 r., niemiecka procedura cywilna i karna z 1877 r.); prawo o ustroju sądów powszechnych z 6 II 1928 r. (gwarancje niezawisłości); KPK z 1928 r., KPC z 1930 r. oraz odpowiedniki powojenne (KPK z 1969 r., KPC z 1964 r.).

Pojęcia nadrzędne

zasady postępowania sądowego

Kolekcja: zasady postępowania

Otwórz w eksploratorze grafowym →