prawa do wód i ich odprowadzania

Reguły dotyczące przepływu wód deszczowych, opadowych i gruntowych między sąsiadującymi nieruchomościami (immisje — KC art. 144; szczegółowo Prawo wodne z 30 V 1962 r., następnie z 24 X 1974 r.); rzymska actio aquae pluviae arcendae oraz servitus aquae ducendae/fluendae chroniące przed nieuzasadnionym zalewaniem cudzego gruntu.

— Klasyczne reguły dotyczące przepływu wód deszczowych, opadowych i gruntowych między sąsiadującymi nieruchomościami — fundamentalna kategoria prawa sąsiedzkiego. Klasyczna rzymska actio aquae pluviae arcendae (skarga o odwracanie wód deszczowych) — D. 39.3 — chroniła właściciela gruntu przed nieuzasadnionym zalewaniem wodami z sąsiedniego gruntu; klasyczna servitus aquae ducendae/fluendae (służebność prowadzenia/odpływu wody) pozwalała na uregulowane wykorzystywanie wód płynących. Klasyczne rzymskie zasady: (1) zakaz immisji wód — sąsiad nie może kierować wód deszczowych ani wód z gruntu wyższego na grunt niższy w sposób przekraczający normalny stan natury; (2) tolerancja naturalnego spływu — niżej położony grunt musi tolerować naturalny spływ wód z wyższego (servitus aquae fluendi); (3) regulacja sztuczna — wszelkie odstępstwa od stanu naturalnego (kanały, drenaże, zbiorniki) wymagają zgody sąsiadów lub specjalnego prawa. Pandektystyka XIX w. zachowała tę systematykę. BGB §§ 906-907 — Immissionen (immisje): regulują wpływ "niewidzialny" jednego gruntu na drugi (gazy, dymy, pyły, hałas, wibracje, pola elektromagnetyczne, woda); BGB § 905 — Erstreckung des Eigentumsrechts (zakres prawa własności w pionie); BGB § 909 — Vertiefung der Nachbargrenze (kopanie głębokie blisko granicy). KC 1964 art. 146-147 (w brzmieniu pierwotnym) — art. 146 dotyczył drogi koniecznej w stosunkach między posiadaczami, a art. 147 zakazywał robót ziemnych zagrażających utratą oparcia; ogólne odprowadzanie wód opadowych oraz immisje regulował KC art. 144 oraz ówczesne prawo wodne (ustawa z 30 V 1962 r. — Prawo wodne, Dz.U. Nr 34, poz. 158, a następnie ustawa z 24 X 1974 r. — Prawo wodne, Dz.U. Nr 38, poz. 230). Polska konstrukcja: (1) ODPROWADZANIE WÓD OPADOWYCH — uregulowane w ówczesnym prawie wodnym; zasadą jest, że właściciel odprowadza wody opadowe na własnym gruncie (rynna spuszcza wodę na własny ogród, nie na sąsiada); (6) SZKODY POWODZIOWE — odpowiedzialność administracyjna (państwo, samorząd) i cywilna w razie zaniedbań przy obronie przeciwpowodziowej.

Źródło: actio aquae pluviae arcendae oraz servitus aquae ducendae/fluendae (rzymskie); KC art. 144 (immisje); Prawo wodne z 30 V 1962 r. (Dz.U. Nr 34, poz. 158) i z 24 X 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 230).

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane