← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5praescriptio fenoris · Verjährung der Zinsen
ang. prescription of interest
— Szczególny reżim przedawnienia odsetek — z uwagi na ich charakter świadczeń okresowych i potrzebę krótszego terminu dla cyklicznych długów. Klasyczna rzymska zasada usurae quae quotannis in diem trahuntur (D. 22.1.32.6) — odsetki narastające codziennie z mocy prawa, traktowane jako świadczenie okresowe. Pandektystyka XIX w. wprowadziła krótsze terminy przedawnienia dla świadczeń okresowych jako odpowiedź na praktyczną potrzebę szybkiego ustalania długów cyklicznych — by zapobiec zaleganiu obrachunków. ABGB § 1486 — krótkie przedawnienie. BGB a.F. § 195 — ogólny termin trzydziestoletni, a dawny § 197 — czteroletni termin m.in. dla odsetek i innych świadczeń periodycznych. KC 1964 art. 118 — trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej; odsetki traktowane są jako klasyczne świadczenie okresowe (każda rata odsetek wymagalna jest okresowo, np. miesięcznie lub rocznie, i przedawnia się odrębnie). Praktyczne konsekwencje: bank dochodzący zaległych odsetek może egzekwować tylko te raty, które nie uległy przedawnieniu w trzy lata wstecz od daty pozwu (z uwzględnieniem ewentualnych przerwań); roszczenie o kapitał ma własny termin przedawnienia — w zwykłych stosunkach cywilnych dziesięć lat (KC art. 118 w brzmieniu pierwotnym), a odsetki jako świadczenia okresowe — trzy lata; dłużnik podnoszący zarzut przedawnienia odsetek może zostać częściowo zaspokojony nadal — kapitał + nieprzedawnione odsetki (z ostatnich trzech lat). Anatocyzm a przedawnienie (KC art. 482): odsetki od zaległych odsetek można żądać dopiero od chwili wytoczenia powództwa o nie — co praktycznie ogranicza możliwość kapitalizacji przedawnionych odsetek. Charakterystyczne polskie ograniczenie: KC art. 451 § 1 zd. 2 — zaliczanie świadczenia w pierwszej kolejności na zaległe odsetki, w dalszej na kapitał (wyjątek od ogólnej zasady wyboru przez dłużnika) — ułatwia praktyczne ściąganie odsetek przez wierzyciela.
Źródło: Usurae quae quotannis (D. 22.1.32.6); pandektystyka XIX w.; Code civil dawny art. 2262 (termin trzydziestoletni); ABGB § 1486; BGB § 197 a.F.; KC 1964 art. 118, 451, 482
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań