← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L7kumulatywne przystąpienie do długu
ang. agreement on accession to debt
— Klasyczna kategoria — umowa, w której osoba trzecia (przystępujący) zobowiązuje się obok dotychczasowego dłużnika do spełnienia tego samego świadczenia wobec wierzyciela; w odróżnieniu od przejęcia długu, dotychczasowy dłużnik NIE zostaje zwolniony — pozostaje zobowiązany solidarnie z przystępującym. Klasyczne rzymskie pojęcie adpromissio — przyrzeczenie dodatkowego dłużnika; klasyczne formy: sponsio (najwcześniejsza, dla obywateli rzymskich), fidepromissio (rozszerzona na peregryni), fideiussio (najszersza, klasyczna konstrukcja klasycznego ius civile). Klasyczne rzymskie skutki adpromissio: powstanie obok pierwotnego zobowiązania nowego stosunku zobowiązaniowego między adpromissorem a wierzycielem; oba zobowiązania trwają równolegle. Pandektystyka XIX w. wyróżniła Schuldbeitritt (przystąpienie do długu) jako odrębną od Schuldübernahme (przejęcia długu) — klasyczna pandektystyczna systematyka. BGB nie zawiera odrębnej regulacji Schuldbeitritt jako nazwanej instytucji, ale uznaje ją na zasadzie ogólnej (§ 311 — swoboda umów); skutki analogiczne do solidarności biernej (§§ 421-432). Polski KC 1964 — nie zawiera ogólnej regulacji "umowy o przystąpienie do długu" jako kategorii nazwanej, ale dopuszcza ją na podstawie zasady swobody umów. Polska doktryna (W. Czachórski, T. Dybowski, A. Brzozowski) wyodrębnia tę kategorię jako szczególną umowę nienazwaną, z analogicznym stosowaniem przepisów o solidarności biernej (KC art. 366-378). Polska konstrukcja umowy o przystąpienie do długu: (1) PODSTAWA PRAWNA — zasada swobody umów; (2) STRONY — typowo trzy: pierwotny dłużnik, przystępujący, wierzyciel (gdy wszystkie wyrażają zgodę) lub dwie + zgoda trzeciej; (3) PRZEDMIOT — to samo świadczenie, które przysługuje wierzycielowi od pierwotnego dłużnika; (4) SKUTEK NIEZWALNIAJĄCY — pierwotny dłużnik pozostaje zobowiązany; przystępujący wstępuje obok niego (klasyczne odróżnienie od KC art. 519 — przejęcia długu, gdzie dłużnik zostaje zwolniony); (5) SOLIDARNOŚĆ BIERNA — KC art. 366: wierzyciel może żądać świadczenia od któregokolwiek z dłużników solidarnych w pełnej wysokości; (6) FORMA — co do zasady swobodna, ale dla pewności obrotu zaleca się pisemną; gdy zobowiązanie zabezpieczone hipoteką lub formą szczególną — analogiczne wymogi formalne. Polskie typy umów o przystąpienie do długu: (1) UMOWA Z RODZINĄ — w stosunkach rodzinnych, gdy członek rodziny przystępuje do długu krewnego dla wsparcia (np. rodzice przystępują do długu dziecka); (3) UMOWA W STOSUNKACH KORPORACYJNYCH — np. spółka matka przystępuje do długu spółki córki; (4) UMOWA W TRANSAKCJACH FINANSOWYCH — często łączona z poręczeniem lub gwarancją bankową. Polskie cechy: (1) BRAK USTAWOWEJ DEFINICJI — kategoria doktrynalno-praktyczna; (2) STOSOWANIE ANALOGII LEGIS — przepisy o solidarności biernej (KC art. 366-378), o przejęciu długu w zakresie pasującym (KC art. 519-525); (3) ELASTYCZNOŚĆ KONTRAKTOWA — strony mogą określić zakres odpowiedzialności przystępującego (pełna solidarność lub ograniczona); (4) BRAK EFEKTU NA ZABEZPIECZENIA — w odróżnieniu od KC art. 525 (przejęcie długu), przystąpienie do długu nie powoduje wygaśnięcia zabezpieczeń (klasyczna polska kontrowersja doktrynalna, choć dominujący pogląd). Polskie odróżnienie umowy o przystąpienie do długu od pokrewnych: (1) PRZEJĘCIE DŁUGU — KC art. 519: skutek zwalniający dotychczasowego dłużnika, wymaga zgody wszystkich; (2) PORĘCZENIE — KC art. 876: zabezpieczenie zobowiązania głównego, akcesoryjne wobec wierzytelności pierwotnej; w razie spełnienia poręczyciel ma prawo regresu (KC art. 518); (3) GWARANCJA BANKOWA — Prawo bankowe: zobowiązanie banku wobec beneficjenta, niezależne od stosunku podstawowego; (4) UMOWA O ŚWIADCZENIE NA RZECZ OSOBY TRZECIEJ — KC art. 393: osoba trzecia jako beneficjent, nie jako dłużnik dodatkowy.
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań