dziennik ustaw

Urzędowy organ promulgacyjny państwa, w którym ogłaszane są ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz inne akty wymagające ogłoszenia. W II RP — Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, w PRL — Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w III RP — Dziennik Ustaw RP.

— Dziennik Ustaw — oficjalny publikator aktów normatywnych RP — funkcjonuje w polskiej tradycji nieprzerwanie od chwili odzyskania niepodległości. Pierwszy numer ukazał się 1 II 1918 r. jako Dziennik Praw Państwa Polskiego (jeszcze za rządu lubelskiego) — z czasem przekształcony w Dziennik Ustaw RP (od 1919 r.). PRL zachował tytuł — Dziennik Ustaw PRL (1944-1989), z ciągłą numeracją roczną. III RP wróciła do nazwy Dziennik Ustaw RP. Akty publikowane: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia z mocą ustawy (w II RP i wybiórczo w PRL), rozporządzenia organów wykonawczych, niektóre uchwały Sejmu i Senatu, wyroki TK stwierdzające niezgodność aktu z konstytucją. Konstytucyjna podstawa: art. 88 ust. 1 Konstytucji RP — warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Tryb ogłaszania w XX w. regulowała kolejno: ustawa z 1 II 1924 r. o publikowaniu Dziennika Ustaw RP (Dz.U. nr 12 poz. 105) — w II RP; ustawa z 30 XII 1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw RP i Dziennika Urzędowego RP "Monitor Polski" (Dz.U. nr 58 poz. 524) — w PRL i pierwszej dekadzie III RP. W XX w. Dziennik Ustaw wydawany był w formie papierowej; pierwsze inicjatywy elektroniczne pojawiły się u progu XXI w. Dziennik Ustaw wydawany jest wyłącznie elektronicznie, z urzędową bazą dostępną w ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych Sejmu RP). Dla badań historycznoprawnych Dziennik Ustaw stanowi pierwsze źródło — pełna kolekcja od 1918 r. dostępna jest zarówno w bibliotekach (z Biblioteką Sejmową na czele), jak i w bazach cyfrowych. Wartość archiwalna obejmuje także Dzienniki Ustaw zaborowe (Reichsgesetzblatt austriacki, Reichsgesetzblatt niemiecki, Sobranije Uzakonień rosyjskie) — istotne dla badania prawa II RP w jego pierwszych latach.

Źródło: ustawa z 1 II 1924 r. o publikowaniu Dziennika Ustaw RP (Dz.U. nr 12 poz. 105); ustawa z 30 XII 1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw RP i Monitora Polskiego (Dz.U. nr 58 poz. 524)

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane