← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3szkoła prawnicza im. Teodora Duracza
ang. legal training school
— Szkoła prawnicza — szczególna forma kształcenia prawniczego wprowadzona w PRL — stanowiła odpowiedź na "kryzys kadrowy" wymiaru sprawiedliwości po II wojnie i potrzebę "klasowego" przekształcenia korpusu prawniczego. Najsłynniejszą szkołą tego typu była Centralna Szkoła Prawnicza im. Teodora Duracza w Warszawie (od 1948 r., istniała do 1953 r.) — instytucja kształcąca w trybie skróconym (zwykle dwuletnim) kadry sędziowskie i prokuratorskie spośród absolwentów szkół średnich lub osób z niepełnym wykształceniem prawniczym. Kryterium doboru kandydatów było wyraźnie polityczne: pochodzenie społeczne (preferowano "robotnicze"), aktywność partyjna, "lojalność wobec ustroju". Program nauczania koncentrował się na podstawach prawa z silnym akcentem ideologicznym — wykładowcami byli zarówno doświadczeni prawnicy (niektórzy z II RP), jak i działacze polityczni. Absolwenci szkół Duracza tworzyli istotny segment kadry sądowniczej i prokuratorskiej okresu stalinowskiego — wielu z nich orzekało w sprawach politycznych, fabrykując wyroki przeciwko żołnierzom AK, działaczom opozycji, duchownym. Po 1956 r. istnienie szkół prawniczych zostało zakwestionowane, część absolwentów Duracza pozostała w zawodzie do końca PRL — wzbudzając krytykę środowiska akademickiego, które kwestionowało ich kompetencje merytoryczne i etyczne. Pojęcie "szkoła prawnicza" w polskiej kulturze prawnej XX w. niesie więc silnie negatywny ładunek — symbolizuje stalinowską manipulację kadrą wymiaru sprawiedliwości i jej trwałe konsekwencje dla zawodowej tożsamości środowiska.
Źródło: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 30 IX 1949 r. — Szkoły prawnicze MS (tzw. szkoły Duracza); zniesione w okresie odwilży 1956-1958
Kolekcja: zawody prawnicze i samorządy zawodowe