← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5officia usufructuarii · Pflichten des Nießbrauchers
ang. obligations of the usufructuary
— Obowiązki użytkownika w klasycznym ususfructu — zachowanie substancji i przeznaczenia rzeczy, ponoszenie ciężarów i zwykłych nakładów, zwrot rzeczy po wygaśnięciu. Klasyczne rzymskie pojęcie ususfructus (D. 7.1.1, Paulus): est ius alienis rebus utendi fruendi salva rerum substantia (prawo używania i pobierania pożytków z cudzej rzeczy z zachowaniem substancji rzeczy). Klasyczna rzymska zasada salva rerum substantia jako fundament obowiązków użytkownika. Klasyczne obowiązki rzymskie: (1) cautio usufructuaria — zabezpieczenie zwrotu rzeczy w stanie nienaruszonym; (2) sumptus modici — ponoszenie zwykłych wydatków utrzymania; (3) restitutio — zwrot rzeczy po wygaśnięciu prawa. Pandektystyka XIX w. zachowała te zasady jako Pflichten des Nießbrauchers. Code Napoléon art. 600-604. ABGB §§ 509-518. BGB §§ 1036-1057: § 1036 (Besitz und Ausübung des Nießbrauchs — posiadanie i wykonywanie użytkowania), § 1037 (Veränderungen — zmiany niedopuszczalne), § 1041 (Erhaltungspflicht — obowiązek zachowania substancji rzeczy), § 1045 (Versicherung), § 1047 (Lasten). KC 1964 art. 252-265 — kompleksowa polska regulacja: art. 258 — użytkownik powinien zachować substancję rzeczy oraz jej dotychczasowe przeznaczenie (klasyczne wprowadzenie zasady salva rerum substantia); art. 259 — użytkownik zobowiązany ponosić ciężary, które obciążają rzecz, jeżeli ich poniesienie nie obciąża naturalnego pożytkowania; art. 260 — użytkownik zobowiązany dokonywać napraw potrzebnych do zachowania rzeczy w stanie niepogorszonym; art. 261 — w razie konieczności większych napraw użytkownik zobowiązany niezwłocznie zawiadomić właściciela; art. 262 — wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy ponad miarę i odszkodowanie za uszczerbek substancji; art. 263 (zwrot rzeczy po wygaśnięciu); art. 264 (przeniesienie użytkowania — zasadniczo niezbywalne, tylko za zgodą właściciela). Charakterystyczne polskie: art. 258 wyraźnie kodyfikuje klasyczną zasadę salva rerum substantia.
Źródło: Ususfructus, salva rerum substantia (D. 7.1.1 Paulus); cautio usufructuaria, sumptus modici (rzymskie); pandektystyka; Code civil art. 600-604; ABGB §§ 509-518; BGB §§ 1036-1057; KC 1964 art. 252-265
Kolekcja: prawo rzeczowe