← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4finium regundorum · Grenzfeststellung
ang. delimitation of immovables
— Postępowanie zmierzające do ustalenia spornej granicy między sąsiadującymi nieruchomościami — administracyjne lub sądowe, w celu wyznaczenia rzeczywistego przebiegu granicy zgodnie z dokumentacją lub dotychczasowym posiadaniem. Klasyczna rzymska actio finium regundorum (D. 10.1) — skarga o uregulowanie granic, klasyczna actio mixta (między rzeczową a osobistą — istotna dla zmiany słupów granicznych, pomiarów). Klasyczna konstrukcja: actor i reus mogą żądać wytyczenia granicy; sędzia może podzielić sporne pasy (adiudicatio). Pandektystyka — Grenzziehung jako odrębna instytucja prawa rzeczowego. Code civil art. 646 — bornage (rozgraniczenie); ABGB § 850 — Grenzberichtigung. BGB §§ 919-923 — Grenzeinrichtungen, Grenzscheidungen. Polska tradycja: ustawa z 17 V 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne — art. 29-39 (postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości). Klasyczne tryby: 1) administracyjny (przed wójtem/burmistrzem/prezydentem miasta) — typowy, oparty na dokumentacji geodezyjnej (art. 30-37 PGiK); decyzja administracyjna ze skargą do sądu administracyjnego; 2) sądowy (przed sądem rejonowym) — gdy rozgraniczenie administracyjne nie udało się lub strona kwestionuje (art. 33 PGiK + KPC art. 153 — przepis kompetencyjny). KC art. 153 — jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania; gdyby również tego stanu nie można było stwierdzić, gdy strony zawiadomione nie doszły do zgody, sąd ustala granice, kierując się wszelkimi okolicznościami. Klasyczne kryteria sądu: 1) tytuły własności (akty notarialne); 2) ostatni spokojny stan posiadania; 3) okoliczności faktyczne (uprawy, ogrodzenia); 4) sprawiedliwość. Wpływ rozgraniczenia na księgi wieczyste — odpowiedni wpis (art. 31 ustawy z 6 VII 1982 r.).
Źródło: Actio finium regundorum (rzymskie — D. 10.1); Code civil art. 646; ABGB § 850; BGB §§ 919-923; ustawa z 17 V 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 29-39; KC art. 153; KPC art. 153.
Kolekcja: prawo rzeczowe