← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4ius cooperativum proprietatis apartamenti residentialis
ang. cooperative ownership right to a residential dwelling
— Pełnoprawne ograniczone prawo rzeczowe do lokalu mieszkalnego w budynku spółdzielni mieszkaniowej, zbywalne i dziedziczne, mogące być obciążone (np. hipoteką) i przekształcone w odrębną własność lokalu — fundamentalna kategoria polskiego prawa rzeczowego, klasyczna polska konstrukcja oryginalna, klasyczna polska osobliwość. Klasyczne pochodzenie spółdzielczych praw do lokalu — fundamentalna polska konstrukcja oparta na specyficznej polskiej drodze rozwoju spółdzielczości mieszkaniowej w okresie PRL, klasyczna polska osobliwość bez bezpośrednich odpowiedników w klasycznym ius civile rzymskim. Polska historyczna konstrukcja spółdzielczego prawa do lokalu: (1) USTAWA O SPÓŁDZIELNIACH I ICH ZWIĄZKACH Z 17 II 1961 R. — fundamentalna polska konstrukcja powojenna, klasyczna polska reforma okresu PRL wprowadzająca spółdzielcze prawa do lokalu jako alternatywę dla własności prywatnej w okresie socjalistycznym; klasyczna polska konstrukcja oryginalna; (2) PRAWO SPÓŁDZIELCZE Z 16 IX 1982 R. (USTAWA Z 16 IX 1982 R. — PRAWO SPÓŁDZIELCZE) — klasyczna polska kodyfikacja zachowująca spółdzielcze prawa do lokalu, klasyczna fundamentalna polska konstrukcja kompleksowa. Polska konstrukcja spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego: (1) CHARAKTER PRAWNY: (a) OGRANICZONE PRAWO RZECZOWE — KC art. 244 § 1: spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jako jedno z ograniczonych praw rzeczowych; klasyczna polska konstrukcja, klasyczna polska osobliwość; (b) ZBYWALNE — klasyczna polska konstrukcja, w odróżnieniu od dawnego spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu; (c) DZIEDZICZNE BEZ OGRANICZEŃ — klasyczna polska konstrukcja, klasyczna polska osobliwość; (d) MOŻLIWE OBCIĄŻENIE HIPOTEKĄ — klasyczna polska konstrukcja; (3) ELEMENTY: (a) PODMIOT — członek spółdzielni lub osoba trzecia; (b) PRZEDMIOT — lokal mieszkalny w budynku spółdzielni mieszkaniowej; (c) PRAWA: korzystanie z lokalu, zbycie, dziedziczenie, obciążenie, przekształcenie w odrębną własność; klasyczne polskie kategorie kompleksowe; (d) OBOWIĄZKI: opłaty na rzecz spółdzielni (czynsz spółdzielczy, koszty eksploatacji, fundusz remontowy); klasyczne polskie zobowiązania; (4) ZBYCIE — w formie aktu notarialnego, z wpisem w księdze wieczystej (jeżeli lokal ma odrębną KW); klasyczna polska konstrukcja oparta na pandektystycznej tradycji; (5) DZIEDZICZENIE — bez ograniczeń, klasyczna polska konstrukcja oparta na klasycznym ius civile sukcesji uniwersalnej. Polskie konstrukcyjne zbliżenie do własności odrębnej: (1) PODOBNE UPRAWNIENIA — korzystanie, zbycie, dziedziczenie, obciążenie; klasyczne polskie zbliżenie konstrukcyjne; (2) RÓŻNICA W FORMIE PRAWNEJ — spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu zachowuje powiązanie z budynkiem spółdzielni i prawem spółdzielni do gruntu, własność odrębna ma odrębną nieruchomość lokalową; klasyczna polska konstrukcja zróżnicowana. Polskie typy spółdzielczych praw do lokalu (przed reformami): (1) SPÓŁDZIELCZE LOKATORSKIE PRAWO DO LOKALU — niezbywalne i niedziedziczne, charakteryzujące się prawem korzystania z lokalu na warunkach członkostwa; klasyczna polska konstrukcja socjalistyczna; (2) SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO — zbywalne i dziedziczne, klasyczna polska konstrukcja przejściowa; (3) SPÓŁDZIELCZE PRAWO DO LOKALU UŻYTKOWEGO — zbywalne i dziedziczne, klasyczna polska konstrukcja dla lokali nie-mieszkalnych; (4) SPÓŁDZIELCZE PRAWO DO DOMU JEDNORODZINNEGO — klasyczna polska konstrukcja dla domów. Polskie cechy: (1) KLASYCZNA POLSKA OSOBLIWOŚĆ — klasyczna polska konstrukcja oryginalna z okresu PRL; (2) ROZBUDOWANE PRAWO SPÓŁDZIELCZE — Prawo spółdzielcze z 16 IX 1982 r.: klasyczna polska konstrukcja kompleksowa; (4) ZBYWALNOŚĆ I DZIEDZICZNOŚĆ — klasyczna polska konstrukcja; (5) FUNDAMENTALNE REFORMY — ustawa o spółdzielniach z 17 II 1961 r. (wprowadzenie spółdzielczych praw do lokalu), Prawo spółdzielcze z 16 IX 1982 r.
Źródło: Prawo spółdzielcze z 16 IX 1982 r. art. 217-235
Kolekcja: prawo rzeczowe