← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L5

termin ogólny przedawnienia

terminus generalis praescriptionis · allgemeine Verjährungsfrist

ang. general prescription period

Domyślny termin przedawnienia roszczeń, gdy brak szczególnej regulacji.

— Synonimiczne z terminem podstawowym przedawnienia — termin stosowany w braku odmiennej regulacji szczególnej. Klasyczna rzymska zasada longissima praescriptio (justyniańska — trzydzieści lat). ABGB § 1478 — trzydzieści lat. BGB § 195 — przed reformą trzydzieści lat. Charakterystyczne polskie odróżnienie (art. 118 w brzmieniu pierwotnym): dziesięć lat w zwykłych stosunkach cywilnych, trzy lata dla świadczeń okresowych oraz jeden rok dla roszczeń między jednostkami gospodarki uspołecznionej podlegających państwowemu arbitrażowi gospodarczemu, z wyjątkami szczególnymi w przepisach pozostałych (np. art. 442 — delikty, art. 125 — orzeczenia, art. 778 — przewóz, art. 791 — spedycja). Termin ogólny ma charakter subsydiarny — stosowany dopiero gdy konkretna regulacja szczególna nie wprowadza innego terminu. W polskiej praktyce sądowej najczęściej spotykane terminy szczególne, którymi sędzia musi się posługiwać przed odwołaniem do art. 118: art. 442 dla deliktów (3 lata od wiadomości o szkodzie i sprawcy, nie później niż 10 lat od zdarzenia; szkoda ze zbrodni lub występku — 10 lat od popełnienia przestępstwa), art. 568 § 1 dla rękojmi (uprawnienia wygasają po roku od wydania rzeczy, a co do wad budynku — po trzech latach), art. 646 dla umowy o dzieło (2 lata od oddania dzieła), art. 677 dla najmu (3 lata dla roszczeń wynajmującego o naprawienie szkody, 1 rok dla roszczeń o zwrot rzeczy najętej), art. 717 dla dzierżawy.

Źródło: Longissima praescriptio (justyniańska); Code civil dawny art. 2262 (termin trzydziestoletni); ABGB § 1478; BGB § 195; KC 1964 art. 118, 125, 442, 568, 646, 677, 717, 778, 791

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań

Otwórz w eksploratorze grafowym →