umowy losowe

Kontrakty, w których obowiązek lub rozmiar świadczenia zależy od zdarzenia losowego (np. gra, zakład, ubezpieczenie). Charakteryzują się szczególnym rozkładem ryzyk i często odmiennym standardem informacji prekontraktowej.

— Kategoria umów, w których istnienie lub rozmiar świadczenia jednej ze stron zależy od zdarzenia przyszłego niepewnego — klasyczna kategoria contractus aleatorius prawa rzymskiego. Charakterystyczne dla tych umów jest świadome przyjęcie ryzyka przez strony (alea), co wyklucza zastosowanie instytucji typowych dla umów wzajemnych ekwiwalentnych — w szczególności wyłączone jest wzruszenie umowy z powodu rażącej nieekwiwalentności świadczeń (laesio enormis nie ma zastosowania, KC art. 388 nie obejmuje umów losowych). Code Napoléon art. 1964-1983 — contrats aléatoires jako odrębna księga, obejmująca grę, zakład, rentę dożywotnią, dożywocie i ubezpieczenie. ABGB §§ 1267-1292 — Glücksvertrag, podobny zakres. BGB rezygnuje z odrębnej kategorii umów losowych — gra/zakład w §§ 762-764 (z fundamentalnym wyłączeniem zaskarżalności roszczeń, § 762), ubezpieczenie pozostawione w VVG (Versicherungsvertragsgesetz). KZ 1933 nie wyodrębniał umów losowych jako odrębnej kategorii. KC 1964 art. 413 — naturalne zobowiązanie z gry i zakładu (zaskarżalne tylko gdy zezwolenie urzędowe lub gra prowadzona zgodnie z ustawą o grach hazardowych). Umowa ubezpieczenia uregulowana odrębnie — KC art. 805-834. Dożywocie KC art. 908-916 — częściowo umowy losowe (zależność od długości życia dożywotnika), częściowo umowa o świadczenia okresowe. Renta KC art. 903-907 może być umową losową (renta dożywotnia) lub umową o świadczenia okresowe (renta na czas oznaczony). Odrębność kategorii: konstrukcyjna — element ryzyka jako essentialia negotii, nie skutek uboczny.

Źródło: Code civil art. 1964-1983; ABGB §§ 1267-1292; BGB §§ 762-764, VVG; KC 1964 art. 413, 805-834, 903-907, 908-916

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia podrzędne

Pojęcia powiązane