← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4contractus securitatis · Sicherungsverträge · pacta securitatis
ang. security contracts
— Umowy ustanawiające osobiste zabezpieczenie wierzytelności — instrumenty wzmacniające pozycję wierzyciela poprzez przyłączenie dodatkowego dłużnika lub mechanizmu wypłaty. Klasyczny rzymski wzorzec to fideiussio — poręczenie jako akcesoryjna gwarancja głównego długu. Code Napoléon art. 2011-2043 — cautionnement, kontynuacja modelu rzymskiego z elementem akcesoryjności. ABGB §§ 1346-1367 — Bürgschaft, klasyczna konstrukcja kontynentalna. BGB §§ 765-778 — Bürgschaft, wzorcowa regulacja akcesoryjnego poręczenia. KZ 1933 art. 626-635 — poręczenie. KC 1964 art. 876-887 — umowa poręczenia, wymagająca formy pisemnej oświadczenia poręczyciela pod rygorem nieważności (art. 876 § 2). Polska specyfika: obok klasycznego, akcesoryjnego poręczenia funkcjonuje gwarancja bankowa jako zobowiązanie samoistne, nieakcesoryjne, abstrakcyjne. Różnica fundamentalna: poręczenie wygasa z wygaśnięciem głównego długu, gwarancja bankowa funkcjonuje samodzielnie, niezależnie od stosunku podstawowego, a bank wypłaca świadczenie po przedłożeniu dokumentów wymaganych w treści gwarancji ("on first demand"). Pozostałe instrumenty zabezpieczające zaliczane do tej kategorii: umowa o stand-by letter of credit, akredytywa zabezpieczająca, ubezpieczenie kredytu kupieckiego — uregulowane fragmentarycznie lub kreowane swobodą umów. Charakterystyczne odróżnienie: zabezpieczenia osobiste (rozdział umów zobowiązaniowych) od zabezpieczeń rzeczowych (zastaw, hipoteka, przewłaszczenie) — z różną dogmatyką i odmiennymi skutkami egzekucyjnymi.
Źródło: Code Napoléon art. 2011-2043; ABGB §§ 1346-1367; BGB §§ 765-778; KZ 1933 art. 626-635; KC 1964 art. 876-887
Kolekcja: część szczególna prawa zobowiązań