← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5cautio bancaria · Bankgarantie
ang. bank guarantee
— Samoistne, abstrakcyjne zobowiązanie banku do zapłaty oznaczonej kwoty pieniężnej beneficjentowi — nowoczesne zabezpieczenie wierzytelności, ukształtowane w XX w. praktyką międzynarodowego obrotu handlowego. Brak korzeni rzymskich — konstrukcja w pełni nowoczesna, odróżniona od klasycznego poręczenia (fideiussio) cechą abstrakcyjności i nieakcesoryjności. Pierwsze regulacje ustawowe pojawiły się dopiero w XX w. — w polskim systemie PrBank z 1989 r. Wzorzec międzynarodowy to Uniform Rules for Demand Guarantees (URDG), opracowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC) Code civil i ABGB nie regulują gwarancji bankowej jako odrębnej instytucji — funkcjonuje w praktyce kontraktowej z powołaniem na zasadę swobody umów. BGB nie zawiera regulacji ustawowej Garantievertrag — instytucja kreowana orzeczniczo przez BGH w XX w., z bogatą doktryną Treu und Glauben (§ 242). Polska konstrukcja — PrBank: przez umowę gwarancji bankowej bank zobowiązuje się jednostronnie pisemnym oświadczeniem (gwarancja jest zatem czynnością formalną, wymagającą formy pisemnej pod rygorem nieważności) do zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej beneficjentowi po spełnieniu warunków określonych w gwarancji. Cztery cechy konstytutywne: (1) charakter samoistny — niezależność zobowiązania gwaranta od stosunku podstawowego między beneficjentem a zleceniodawcą, (2) abstrakcyjność — wypłata na podstawie kontroli dokumentowej żądania, bez badania merytorycznego stosunku podstawowego, (3) nieodwołalność — z chwilą udzielenia gwarancji bank nie może jednostronnie odstąpić od zobowiązania, chyba że treść gwarancji wyraźnie przewiduje odwołalność, (4) charakter pieniężny — przedmiotem zobowiązania gwaranta zawsze świadczenie pieniężne. Stosunki: trzy odrębne stosunki prawne (umowa zlecenia gwarancji między zleceniodawcą a bankiem; gwarancja bankowa jako jednostronne oświadczenie banku wobec beneficjenta; stosunek podstawowy między zleceniodawcą a beneficjentem). Cztery podkategorie szczegółowe — essentialia negotii, nieodwołalność, regres gwaranta, spełnienie świadczenia z gwarancji — opisane w odrębnych scopeNote.
Źródło: orzecznictwo BGH dla Garantievertrag; BGB § 242
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań
Odpowiedniki zewnętrzne: Q3776350