← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L6valorisatio praestationum pecuniariarum · Wertsicherung · Geldwertanpassung
ang. revalorisation of pecuniary performances
— Mechanizmy dostosowania nominalnej kwoty świadczenia pieniężnego do zmiany siły nabywczej pieniądza lub kursu walut. Klasyczna rzymska zasada nominalizmu (debitor pecuniae numerator est, nie quantitatis) — dłużnik świadczenia pieniężnego zwalnia się przez zapłatę nominalnej kwoty, niezależnie od wahań siły nabywczej. Zasada utrzymywała się w europejskim prawie cywilnym do XX w. — fundamentalnym wyzwaniem stała się hiperinflacja powojenna (Niemcy 1923 r., Polska po 1918 r.), kiedy nominalizm prowadził do skutków rażąco niesprawiedliwych (dłużnik zwalniał się przez świadczenie wartości groszowej). Code Napoléon art. 1895 — klasyczny nominalizm bezwzględny dla pożyczek pieniężnych. ABGB § 988 — podobnie. BGB § 244 — nominalizm jako reguła, ale orzecznictwo Reichsgericht 1923 r. rozwinęło Aufwertungsrechtsprechung (waloryzacja sądowa) jako odpowiedź na hiperinflację Wajmara — pionierską konstrukcję sądowej zmiany umowy ze względu na zmianę okoliczności ekonomicznych. KZ 1933 — zasadę nominalizmu wyrażał art. 210 KZ, a szczególną możliwość oznaczenia pożyczki według wartości kruszcu lub waluty obcej — art. 437 KZ. PRL 1944-1989 — całkowita pasywność prawodawcy wobec inflacji, klasyczny nominalizm zachowywany pomimo pogarszającej się sytuacji ekonomicznej. KC 1964 art. 358 (pierwotna wersja) — ścisły nominalizm.
Źródło: Debitor pecuniae numerator est (rzymskie); Aufwertungsrechtsprechung Reichsgericht 1923 r.; Code Napoléon art. 1895; ABGB § 988; BGB § 244; KZ 1933 art. 210 (nominalizm), art. 437 (pożyczka według wartości kruszcu lub waluty obcej); KC 1964 art. 358
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań
Odpowiedniki zewnętrzne: Q2563603