← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4cautio bonorum hereditariorum · Sicherung des Nachlasses
ang. safeguarding of the estate property
— Zespół środków zapewniających ochronę masy spadkowej przed rozprosznieniem, uszkodzeniem lub utratą — zwłaszcza w okresie między otwarciem spadku a jego objęciem przez spadkobiercę. Klasyczna rzymska bonorum custodia w okresie hereditas iacens (spadek nieobjęty); klasyczna rzymska konstrukcja: spadek leżący jako fictio iuris — uznawany za podtrzymujący osobowość zmarłego; cura hereditatis iacentis — opieka pretorska. Klasyczne rzymskie środki: 1) inventarium (sporządzenie spisu inwentarzowego); 2) curator hereditatis iacentis (kurator spadku nieobjętego); 3) pieczęcie magistratu na nieruchomościach (signa publicum). Pandektystyka — Sicherung des Nachlasses. Code civil art. 813-814 — mesures conservatoires (apposition de scellés, inventaire). ABGB §§ 810-823 — Sicherung des Nachlasses. BGB §§ 1960-1966 — Sicherung des Nachlasses (Nachlasspflegschaft). KC + KPC: KC art. 1015-1024 (przyjęcie i odrzucenie), 1031-1034 (odpowiedzialność za długi); KPC art. 633-639 — zabezpieczenie spadku i spis inwentarza: art. 633-635 — zabezpieczenie (opieczętowanie, oddanie pod dozór, ustanowienie zarządu, pomieszczenie depozytów); art. 636-639 — spis inwentarza (notarialny lub przez komornika). Klasyczne sytuacje wymagające zabezpieczenia: 1) spadek nieobjęty (nieznani spadkobiercy, odrzucenia); 2) spadek wakujący (Skarb Państwa jako ostatni spadkobierca ustawowy — art. 935 § 3 KC); 3) spadek obciążony długami przekraczającymi aktywa; 4) spadek z udziałem małoletnich lub ubezwłasnowolnionych; 5) zachowanie wartości przedmiotów łatwo niszczejących lub trudnych do utrzymania (np. żywy inwentarz rolniczy). Postępowanie nieprocesowe — sąd spadkowy ustanawia kuratora spadku (KC art. 666-668 KPC).
Źródło: Hereditas iacens, curator hereditatis iacentis (rzymskie); Code civil art. 813-814; ABGB §§ 810-823; BGB §§ 1960-1966; KC art. 666-668, 1015-1034; KPC art. 633-639.
Kolekcja: prawo spadkowe