← Prawo karne XX wieku

L3

posiadanie wytrychów lub innych przyrządów

ang. possession of lockpicks or other devices

Przestępstwo polegające na posiadaniu wytrychów, fałszywych kluczy albo innych narzędzi specjalnie przystosowanych do popełnienia kradzieży lub włamania. W KK 1969 — art. 218; w KK 1997 — art. 130 ustawy o broni i amunicji.

— Czyn polegający na posiadaniu wytrychów lub innych przyrządów służących do otwierania zamków bez klucza, gdy ich posiadanie ma związek z działalnością przestępczą lub gdy okoliczności wskazują, że przyrządy mają być użyte do popełnienia przestępstwa. Konstrukcja stanowi typowe przestępstwo przygotowawcze — penalizacja sięga do etapu, w którym zaplanowane przestępstwo (zazwyczaj kradzież z włamaniem) nie zostało jeszcze popełnione, lecz sprawca dysponuje narzędziami do jego popełnienia. Kodeks karny z 1932 r. art. 271 — kto posiada wytrychy lub inne przyrządy służące do popełnienia przestępstwa albo wytwarza takie przyrządy lub nimi handluje, podlega karze więzienia do lat 3. Konstrukcja II RP wymagała wykazania związku posiadania z przyszłym przestępstwem — samo posiadanie wytrychu przez ślusarza zawodowego nie stanowiło czynu zabronionego. Praktyka międzywojenna obejmowała sprawy o handel wytrychami w środowisku zawodowych przestępców („skoczków" — sprawców kradzieży z włamaniem). Kodeks karny z 1969 r. art. 217 utrzymał konstrukcję — kto wbrew obowiązującym przepisom wyrabia, nabywa, posiada lub przekazuje wytrychy albo inne przyrządy mogące służyć do popełnienia przestępstwa, podlega karze pozbawienia wolności do 2 lat. PRL utrzymał konstrukcję, w praktyce stosowaną głównie wobec recydywistów. Sprawy z art. 217 d.k.k. były często łączone z innymi kwalifikacjami (paserstwo, kradzież z włamaniem) jako kumulatywna ochrona przed działalnością grup przestępczych. Kodeks karny z 1997 r. art. 129 — kto wytwarza, nabywa, zbywa, przewozi, przesyła, przechowuje, ukrywa lub przyjmuje pieniądze, dokumenty, urządzenia lub przyrządy specjalnie przeznaczone do popełnienia czynów określonych w art. 127, 128 lub 130 (zamach stanu, zamach na konstytucyjny organ, szpiegostwo) — to przepis specjalny dla przestępstw stanu. Klasyczne przygotowanie do kradzieży z włamaniem nie ma odrębnego typu w k.k. 1997 r. — kara zaczyna się od usiłowania (art. 13 k.k. w zbiegu z art. 279 k.k.). Posiadanie wytrychów per se zostało zdepenalizowane w 1997 r., chyba że stanowi przygotowanie do konkretnego, zindywidualizowanego przestępstwa. Kodeks wykroczeń art. 129 — kto wbrew obowiązującym przepisom wyrabia, nabywa lub przechowuje przyrządy specjalnie przeznaczone do popełnienia kradzieży, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Praktyka po 1997 r. ograniczona — przestępstwo przygotowawcze rzadko stanowi przedmiot odrębnego ścigania. Powiązane terminy: kradzież z włamaniem (art. 279 k.k.), narzędzie przestępstwa, przygotowanie (art. 16 k.k.), usiłowanie (art. 13 k.k.), recydywa (art. 64 k.k.). W okresie PRL art. 217 d.k.k. stosowany był przede wszystkim jako uzupełnienie kwalifikacji w sprawach kradzieży z włamaniem — kumulatywne ujęcie zwiększało wymierzaną karę. Specyfika lat 80.: liczne sprawy posiadania prymitywnych wytrychów wykonywanych w warunkach domowych (kąpieliami ślusarskimi z drutu) — w warunkach gospodarki niedoborowej zawodowi włamywacze rzadko korzystali z profesjonalnych narzędzi importowanych. Po 1997 r. dekryminalizacja samego posiadania wytrychów (z wyjątkiem przygotowania do konkretnego przestępstwa) zmieniła kazuistykę — większość spraw o posiadanie wytrychów dziś kończy się kwalifikacją wykroczeniową z art. 129 k.w. Aspekt zawodowy: wytrychy stanowią legalne narzędzie ślusarzy zamków, lokoutsów (specjalistów otwierających zamki samochodów), strażaków, ratowników medycznych — ich posiadanie w ramach uprawnień zawodowych nie rodzi odpowiedzialności karnej.

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: Część szczególna Kodeksu karnego

Otwórz w eksploratorze grafowym →