← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. interlocutory appeal
— Zażalenie — środek odwoławczy od postanowienia sądu lub organu procesowego — pełni w polskim systemie funkcję kontroli rozstrzygnięć incydentalnych, bez konieczności zaskarżania orzeczenia kończącego sprawę. W postępowaniu cywilnym zażalenie przysługuje w wypadkach wskazanych w k.p.c. — od postanowień o kosztach, zabezpieczeniu, odrzuceniu pozwu, umorzeniu postępowania, oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Termin: zwykle 7 dni (w niektórych wypadkach 14 dni) od doręczenia postanowienia. W postępowaniu karnym zażalenie wnosi się od postanowień prokuratora (do prokuratora wyższego stopnia lub do sądu) i sądu (do sądu wyższego stopnia) — najczęściej w sprawach o tymczasowym aresztowaniu (do sądu okręgowego), umorzeniu postępowania, odmowie wszczęcia, zatrzymaniu przedmiotu. Termin: 7 dni od doręczenia. W postępowaniu administracyjnym zażalenie istnieje na postanowienia organu w toku postępowania (k.p.a.) — termin 7 dni. W II RP zażalenie regulowała k.p.c. z 1932 r. (rekurs) i k.p.k. z 1928 r. PRL zachował model. III RP utrzymuje pojęcie. Funkcja zażalenia: gwarantuje kontrolę incydentalnych decyzji procesowych, bez konieczności przerywania postępowania głównego. W praktyce zażalenie stanowi częsty środek zaskarżenia — szczególnie w sprawach karnych przeciwko postanowieniom o tymczasowym aresztowaniu, gdzie ma fundamentalne znaczenie dla wolności osobistej podejrzanego.
Źródło: ustawa z 17 XI 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm.) (art. 394-398); ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555) (art. 459-467); rozporządzenie Prezydenta RP z 27 XI 1932 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 112 poz. 934); rozporządzenie Prezydenta RP z 19 III 1928 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 33 poz. 313)
Kolekcja: akty normatywne, orzecznictwo i postępowanie