← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

L4

postanowienie

orzeczenie incydentalne

ang. court order

Orzeczenie sądu rozstrzygające kwestie incydentalne lub kończące postępowanie w razie braku merytorycznego rozpoznania (odrzucenie pozwu, umorzenie). Forma nieprzeznaczona do rozstrzygania sprawy co do meritum, z wyjątkiem szczególnych przypadków — zabezpieczenie spadku, postanowienie wstępne.

— Postanowienie — orzeczenie sądu rozstrzygające kwestie incydentalne lub kończące postępowanie w razie braku merytorycznego rozpoznania — pełni rolę uzupełniającą wobec wyroku. W postępowaniu cywilnym postanowienia obejmują: rozstrzygnięcia o właściwości, dopuszczeniu dowodów, zabezpieczeniu, kosztach, umorzeniu postępowania, odrzuceniu pozwu, zawieszeniu i podjęciu postępowania. W postępowaniu nieprocesowym (sprawach niespornych) — postanowienie pełni funkcję orzeczenia merytorycznego (np. stwierdzenie nabycia spadku, ustanowienie opiekuna, ubezwłasnowolnienie). Zaskarżalność: postanowienia mogą podlegać zażaleniu (zwykle w terminie 7 lub 14 dni) — w wypadkach wskazanych ustawą. Forma: pisemna z obowiązkowym uzasadnieniem (na żądanie strony lub z urzędu w wypadkach wskazanych). W postępowaniu karnym postanowienie pełni funkcję analogiczną — postanowienia o przedstawieniu zarzutów (prokurator), tymczasowym aresztowaniu (sąd), umorzeniu postępowania, odmowie wszczęcia. Postanowienie wstępne — szczególna forma w sprawach niespornych — rozstrzyga zagadnienie wstępne (np. ustalenie ojcostwa) przed merytorycznym zakończeniem sprawy. Pojęcie postanowienia ulegało stopniowej precyzacji w polskim ustawodawstwie XX w., poczynając od KPC z 1932 r. po obecne kodeksy.

Źródło: ustawa z 17 XI 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm.) (art. 354 i nast.); ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555) (art. 93); rozporządzenie Prezydenta RP z 27 XI 1932 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 112 poz. 934); rozporządzenie Prezydenta RP z 19 III 1928 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 33 poz. 313)

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →