← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4obligationes negotiorum gestoris · Pflichten des Geschäftsführers ohne Auftrag
ang. duties of the negotiorum gestor
— Powinności gestora wobec dominus negotii (zainteresowanego) wynikające ze stosunku negotiorum gestio — obejmują staranność wykonania, zawiadomienie, rozliczenie, zwrot uzyskanych korzyści. Klasyczne rzymskie obowiązki: prowadzenie sprawy z należytą starannością (omnis diligentia — pełna staranność, jak swojej własnej sprawy), zawiadomienie dominus negotii o podjęciu sprawy gdy okoliczności na to pozwalają, kontynuacja sprawy do momentu, gdy dominus może ją objąć, rozliczenie sprawy (reddere rationem) — przedstawienie sprawozdania z prowadzonych czynności wraz z uzyskanymi korzyściami, wydanie wszystkiego, co gestor uzyskał w ramach prowadzenia sprawy (omnia quae ex re mandantis percepit). Rzymska skarga procesowa actio negotiorum gestorum directa służyła dominus negotii do egzekwowania tych obowiązków. Code Napoléon art. 1372-1374 — devoirs du gérant. ABGB §§ 1037-1044 — Pflichten des Geschäftsführers, ze szczegółowymi przepisami dla różnych konfiguracji. BGB §§ 681-682, 666-670 (przez odesłanie z § 681) — Pflichten des Geschäftsführers: § 681 (zawiadomienie zainteresowanego), § 666 (Auskunft und Rechenschaft — informacja i rozliczenie), § 667 (Herausgabepflicht — wydanie wszystkiego co uzyskano w wyniku gestii), § 668 (Verzinsung verwendeten Geldes — odsetki za użyte cudze pieniądze). KZ 1933 art. 115-122. KC 1964 art. 752-757 — szczegółowe obowiązki polskiego gestora: art. 752 — działanie z korzyścią osoby zainteresowanej, zgodnie z jej prawdopodobną wolą i z należytą starannością (zasada uznania autonomii dominus negotii); art. 753 § 1 — zawiadomienie zainteresowanego o podjęciu sprawy, gdy to jest możliwe, oraz oczekiwanie na decyzję, jeśli okoliczności na to pozwalają; art. 753 § 2 — przedstawienie sprawozdania (rozliczenie sprawy) i wydanie wszystkiego, co gestor uzyskał w wyniku prowadzenia sprawy; art. 754 — skutki działania wbrew wiadomej gestorowi woli zainteresowanego; art. 756 — potwierdzenie (zatwierdzenie) prowadzenia sprawy przez zainteresowanego. Charakterystyczne polskie ujęcie: silnie podkreślona zasada szanowania autonomii dominus negotii — gestor nie ma swobody działania jak właściciel sprawy, lecz musi liczyć się z jego prawdopodobną wolą, co odróżnia tę instytucję od pełnomocnictwa.
Źródło: Reddere rationem, omnia quae ex re mandantis percepit (rzymskie); Code Napoléon art. 1372-1374; ABGB §§ 1037-1044; BGB §§ 666-670, 681-682; KZ 1933 art. 115-122; KC 1964 art. 752-757
Kolekcja: część szczególna prawa zobowiązań