← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4tutela emptoris bonae fidei rerum immobilium · gutgläubiger Erwerb von Grundstücken
ang. protection of the bona fide acquirer in transactions of immovables
— Konstrukcja chroniąca nabywcę nieruchomości działającego w zaufaniu do księgi wieczystej — rękojmia wiary publicznej. Klasyczna pruska zasada öffentlicher Glaube des Grundbuchs (publica fides); klasyczna austriacka Vertrauensgrundsatz. Klasyczna konstrukcja: nabywca, który w dobrej wierze nabył nieruchomość od osoby wpisanej do księgi jako uprawniony, staje się właścicielem nawet jeśli zbywca nie był uprawniony. Pruskie GBO i niemieckie BGB §§ 891-893 — Vermutung der Richtigkeit (domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym) + öffentlicher Glaube (rękojmia wiary publicznej) — jeśli nabywca w dobrej wierze polegał na księdze, to wpis chroni go przed roszczeniem prawdziwego właściciela. BGB § 892 — der Inhalt des Grundbuchs gilt zugunsten desjenigen, der ein Recht an einem Grundstück durch Rechtsgeschäft erwirbt, als richtig — dla nabywcy. Polski system: ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (UKW): art. 3 — domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym; art. 5 — rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych — w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej); art. 6 ust. 1 — rękojmia nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze; art. 6 ust. 2 — w złej wierze jest ten, kto wie o niezgodności treści księgi z rzeczywistym stanem prawnym albo z łatwością mógł się o tym dowiedzieć (kryterium subiektywne + staranność); art. 8 — wyłączenie rękojmi przez wzmiankę o wniosku lub ostrzeżenie ujawnione w księdze. Klasyczne przesłanki ochrony: 1) nabycie w drodze czynności prawnej (nie z mocy ustawy); 2) odpłatność; 3) dobra wiara (działanie z należytą starannością); 4) wpis zbywcy do księgi (legitymacja formalna).
Źródło: Öffentlicher Glaube des Grundbuchs (pruska); BGB §§ 891-893; ABGB §§ 431-446 (Verbücherungsprinzip); ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece art. 3, 5-8.
Kolekcja: prawo rzeczowe