← Prawo cywilne XIX i XX wieku

L4

zakres mienia

extensio bonorum · Vermögensumfang

ang. scope of property

Zbiór składników zaliczanych do mienia danego podmiotu: rzeczy oraz prawa majątkowe (w tym przedsiębiorstwo jako całość).

— Określenie, jakie składniki wchodzą w skład mienia danego podmiotu — kategoria doktrynalna związana z definicją mienia w art. 44 KC. Klasyczne rzymskie pojęcie patrimonium jako universitas iuris obejmująca: 1) własność rzeczy fizycznych (res corporales) — gruntów, ruchomości, niewolników, zwierząt; 2) prawa rzeczowe na cudzych rzeczach (servitudes, ususfructus, emphyteusis, pignus); 3) wierzytelności (obligationes); 4) prawa z dziedziczenia (hereditas); 5) prawa familijne majątkowo-skuteczne (np. potestas pater familias przed odpadnięciem skutków majątkowych w prawie poklasycznym). Pandektystyka — Vermögen jako Inbegriff aller geldwerten Rechte. Code Napoléon (Code civil) — patrimoine jako pełnia praw majątkowych osoby. ABGB § 285 — Sachen w szerokim ujęciu (rzeczy i prawa). BGB nie definiuje mienia jako kategorii zbiorczej, lecz operuje pojęciem Vermögen w licznych przepisach (np. §§ 419, 730, 1922). KC art. 44 — mienie to własność i inne prawa majątkowe; definicja inkluzywna obejmująca wszystko co stanowi prawo majątkowe. Z zakresu mienia wyłączone: dobra osobiste (mają charakter niemajątkowy), pasywa (długi — choć są związane z mieniem, nie wchodzą do niego); prawa rodzinne niemajątkowe (np. władza rodzicielska); prawa wyborcze, polityczne, członkowskie w organizacjach niegospodarczych. W konkretnym wypadku ustalenie zakresu mienia ma znaczenie m.in. przy: ustalaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, masie spadkowej, masie upadłości, surogacji.

Źródło: Patrimonium, universitas iuris (rzymskie); Pandektystyka (Vermögen); Code civil — patrimoine; ABGB § 285; BGB §§ 419, 730, 1922; KC art. 44.

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: część ogólna prawa cywilnego

Otwórz w eksploratorze grafowym →