nieuprawnione posiadanie broni lub MW
ang. illegal possession of weapons or explosives
— Czyn polegający na posiadaniu, wytwarzaniu, gromadzeniu lub obrocie bronią palną, amunicją, materiałami wybuchowymi lub innymi środkami wybuchowymi bez wymaganego pozwolenia. Konstrukcja chroni bezpieczeństwo publiczne — broń palna i materiały wybuchowe stanowią potencjalne narzędzie ciężkich przestępstw, ich obrót podlega ścisłej reglamentacji państwowej. Pojęcie „broń lub materiały wybuchowe" stanowi szersze ujęcie niż „broń i amunicja" (zob. odrębne hasło) — obejmuje także klasyczne materiały wybuchowe (dynamit, trotyl, plastyczne). Kodeks karny z 1932 r. art. 215 — kto bez pozwolenia wyrabia lub posiada broń palną, materiały wybuchowe lub inne środki niebezpieczne, podlega karze więzienia do lat 5. Konstrukcja II RP rozproszona — ustawa z 27 X 1932 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych regulowała aspekty administracyjne. Praktyka międzywojenna obejmowała sprawy wobec organizacji konspiracyjnych (KPP, OUN), uczestników strajków zbrojnych, recydywistów posiadających broń palną. Po 1944 r. konstrukcja stała się jednym z głównych instrumentów rozprawy z podziemiem antykomunistycznym. Dekret z 13 VI 1946 r. art. 4 (mały kodeks karny) — kto wbrew przepisom prawa posiada broń palną, amunicję lub materiały wybuchowe, podlega karze więzienia do lat 10 lub dożywocia. Dekret był stosowany wobec żołnierzy AK ujawniających się po amnestii 1947 r., wobec członków NSZ, WiN, oddziałów leśnych. Kodeks karny z 1969 r. art. 286 — kto bez wymaganego zezwolenia posiada broń palną lub amunicję, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat. Konstrukcja PRL została zaostrzona w okresie stanu wojennego — dekret z 12 XII 1981 r. rozszerzał odpowiedzialność, dopuszczał karę śmierci za nielegalne posiadanie broni w określonych okolicznościach (faktycznie nie wymierzaną). Kodeks karny z 1997 r. art. 263 § 1 — kto bez wymaganego zezwolenia wyrabia broń palną albo amunicję lub nimi handluje, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Art. 263 § 2 (posiadanie) — kara od 6 miesięcy do 8 lat. Art. 171 § 1 — kto wytwarza, gromadzi, przechowuje, sprzedaje materiały wybuchowe, materiały radioaktywne, urządzenia, środki wybuchowe lub inne przedmioty albo substancje stwarzające niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub mienia w znacznych rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Praktyka po 2000 r. obejmuje sprawy o nielegalne posiadanie broni przez recydywistów, osoby związane z przestępczością zorganizowaną, kolekcjonerów broni nielegalnej (osoby gromadzące broń bez pozwolenia kolekcjonerskiego), tureckich i wschodnich przemytników broni. Powiązane terminy: nielegalne posiadanie broni i amunicji (art. 263 k.k.), nielegalna produkcja broni i amunicji, nielegalny handel bronią i amunicją, posiadanie materiałów wybuchowych, niebezpieczne użycie materiałów wybuchowych. Aspekt habilitacyjny: znaczna część skazań z lat 1944–1956 z dekretu z 13 VI 1946 r. podlegała rehabilitacji na podstawie ustawy z 23 II 1991 r.
Kolekcja: Część szczególna Kodeksu karnego