Sprawca przestępstwa — osoba, która popełniła czyn zabroniony pod groźbą kary w rozumieniu obowiązującej ustawy. Pojęcie używane w teorii prawa karnego oraz w kryminologii (gdzie obejmuje również sprawców, których czyn nie został osądzony). Współczesna doktryna unika pojęcia ze względu na jego stygmatyzujący charakter — preferowane "sprawca przestępstwa".