ang. offenses violating regulations on trading with other countries
— Pojęcie i miejsce w systemie. Kategoria przestępstw skarbowych dotyczących naruszeń przepisów regulujących obrót gospodarczy z zagranicą — w szczególności celnych, dewizowych, podatkowych w zakresie eksportu i importu. Główne obszary. Przestępstwa celne (przemyt, oszustwo celne); naruszenia przepisów dewizowych przy transferach międzynarodowych (przewóz środków płatniczych, papierów wartościowych, metali szlachetnych). Powiązane terminy. Zob. przestępstwa celne, przestępstwa dewizowe, przemyt celny, oszustwo celne, nielegalny przewóz pieniądza krajowego i innych środków płatniczych, nielegalny przewóz krajowych papierów wartościowych. Geneza w II RP. Pierwsze regulacje obrotu z zagranicą wprowadziła ustawa karna skarbowa z 18 III 1932 r., a ustrój dewizowy — dekret dewizowy z 26 IV 1936 r. Łącznie z prawem celnym (rozporządzenie Prezydenta RP z 27 X 1933 r.) tworzyły one pierwszy zintegrowany system ścigania nieprawidłowości w obrocie z zagranicą. Praktyka międzywojenna koncentrowała się na zachodnim pograniczu (Śląsk, Pomorze) i wschodnim (granica z ZSRR, Łotwą, Estonią), gdzie zorganizowany przemyt towarów luksusowych i ucieczka kapitału stanowiły poważne wyzwanie fiskalne. Reżim PRL. Po 1944 r. obrót z zagranicą w niemal całości był prowadzony przez przedsiębiorstwa państwowe handlu zagranicznego (centrale handlu zagranicznego — Cefac, Cetra, Animex, Hortex, Polmot). Naruszenia ścigane były na podstawie kolejnych ustaw karnoskarbowych (1947, 1960, 1971, 1982). Specyfika praktyki PRL: nieprawidłowości w wielkich kontraktach centralach handlowych (m.in. tzw. „afera mięsna" Animexu z 1981 r., afery Hortexu lat 70.) były umarzane lub kwalifikowane łagodnie ze względu na polityczną ochronę kierownictw. Drobni obywatele próbujący przewieźć dewizy lub towary z zagranicy ścigani byli z całą surowością. Materiał habilitacyjny zawiera kilkanaście spraw z lat 70.–80. dotyczących pracowników central handlu zagranicznego, w których sędziowie różnicowali kwalifikacje w zależności od pozycji służbowej oskarżonego — postawy te bywały kwestionowane przez prokuratury wojewódzkie w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Kodeks karny skarbowy z 10 IX 1999 r. zamknął rozwój regulacji XX-wiecznej, wprowadzając kompleksowy katalog typów obejmujący obrót z zagranicą — przestępstwa celne (art. 86–94), dewizowe (art. 97–106d), uszczerbku w obrocie zagranicznym (art. 76 — wyłudzenie zwrotu podatku obrotowego/VAT przy fikcyjnym eksporcie). Konstrukcja ta — ze względu na charakter obrotu zagranicznego oraz transgraniczność czynów — nadal stanowi przedmiot szczególnej uwagi praktyki, generując rozległą kazuistykę. Powiązane terminy: „przestępstwa celne", „przestępstwa dewizowe", „przemyt celny", „oszustwo celne", „nielegalny przewóz pieniądza krajowego i innych środków płatniczych", „nielegalny przewóz krajowych papierów wartościowych".
Kolekcja: Kodeks karny skarbowy