← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

księga wieczysta

księga hipoteczna

ang. land and mortgage register

— Księga wieczysta — urzędowy rejestr nieruchomości — stanowi w polskim systemie podstawowy instrument bezpieczeństwa obrotu nieruchomościowego. Każda nieruchomość (działka gruntu, budynek, lokal stanowiący odrębną nieruchomość) ma wpisaną własną księgę wieczystą, z czterema działami: I (oznaczenie nieruchomości), II (właściciel/użytkownik wieczysty), III (prawa i roszczenia), IV (hipoteki). Polska tradycja ksiąg wieczystych sięga modelu austriackiego (Grundbuch) i niemieckiego (Grundbuch) — zasada wpisu konstytutywnego (własność powstaje z chwilą wpisu) i zasada rękojmi wiary publicznej (kupujący nieruchomość wpisaną na zbywcę nabywa skutecznie, nawet jeśli zbywca nie był rzeczywistym właścicielem). W II RP — ujednolicenie regulacji w drodze rozporządzenia Prezydenta RP z 24 X 1934 r. — Prawo o księgach wieczystych (Dz.U. nr 110 poz. 982). W PRL — księgi wieczyste były prowadzone, ale ich znaczenie było marginalne (gospodarka planowa, państwowa własność większości nieruchomości). Reforma 1982 r. — ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. nr 19 poz. 147) — wprowadziła obowiązujący do dziś system. Księgi wieczyste prowadzą sądy rejonowe (wydziały ksiąg wieczystych), wpisy dokonywane są przez referendarzy lub sędziów. Po transformacji 1989 r. — wzrost znaczenia ksiąg wieczystych dla obrotu rynkowego.

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 24 X 1934 r. — Prawo o księgach wieczystych (Dz.U. nr 110 poz. 982); ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. nr 19 poz. 147 ze zm.)

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →