← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

pisarz hipoteczny

ang. mortgage registrar

— Pisarz hipoteczny — historyczne stanowisko urzędnicze sądu — odpowiedzialne za prowadzenie ksiąg hipotecznych (wieczystych), wpisy o własności i obciążeniach nieruchomości. Tradycja polska pisarza hipotecznego sięga prawa Królestwa Polskiego — Pragmatyka z 1818 r. o ustanowieniu hipoteki Królestwa Polskiego wprowadziła system ksiąg hipotecznych z odrębnym pracownikiem sądu odpowiedzialnym za ich prowadzenie. Pisarz hipoteczny był urzędnikiem o szczególnym statusie — wymagano znajomości prawa hipotecznego, jego wpisy miały charakter konstytutywny dla powstania ograniczonych praw rzeczowych. W II RP pisarz hipoteczny działał w sądach grodzkich i okręgowych prowadzących księgi wieczyste — prawo o ustroju sądów powszechnych z 1928 r. utrzymało stanowisko z ograniczonymi modyfikacjami. Po 1944 r. — początkowo zachowane, stopniowo zastępowane sekretarzem ksiąg wieczystych jako stanowiskiem. W aktualnym polskim porządku pojęcie "pisarz hipoteczny" nie funkcjonuje — księgi wieczyste prowadzą wydziały ksiąg wieczystych sądów rejonowych, z udziałem referendarzy sądowych i sekretarzy. Hasło zachowuje wartość historyczną — istotną dla osób badających dokumenty hipoteczne sprzed 1945 r.

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93); rozporządzenie Prezydenta RP z 24 X 1934 r. — Prawo o księgach wieczystych (Dz.U. nr 110 poz. 982); pojęcie historyczne II RP

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →