← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

funkcjonariusz sądu

ang. court officials

— Funkcjonariusz sądu to pojęcie zbiorcze obejmujące wszystkie kategorie osób wykonujących obowiązki służbowe w sądzie — sędziów zawodowych, urzędników sądowych, biegłych, kuratorów, referendarzy, asystentów, ławników, woźnych. Kategoria w polskim XX w. kilkakrotnie ulegała redefinicji. W II RP prawo o ustroju sądów powszechnych z 6 II 1928 r. mówiło o "urzędnikach sądowych" w szerokim znaczeniu — obejmując sędziów, asesorów, sekretarzy i niższy personel. PRL wprowadził podział na "kadrę kierowniczą" (sędziowie, prokuratorzy) i "kadrę pomocniczą" (urzędnicy biura sądu) — zróżnicowanie kategorii rzutowało na warunki pracy, wynagrodzenie i drogę awansu. III RP przywróciła wyraźniejsze zróżnicowanie zawodowe — ustawa z 18 XII 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury wyodrębniła pracowników niezawodowych jako odrębną grupę, ze statusem urzędniczym wzorowanym na służbie cywilnej. Pojęcie "funkcjonariusza sądu" w obecnej praktyce ma znaczenie głównie w prawie karnym — art. 115 § 13 k.k. zalicza sędziego, ławnika i pracownika sądu do funkcjonariuszy publicznych korzystających z ochrony i ponoszących odpowiedzialność karną w przypadku przekroczenia uprawnień (art. 231 k.k.) lub łapownictwa biernego (art. 228 k.k.). Pojęcie pełni więc rolę pomostu między ustrojem sądownictwa a prawem karnym — wskazując krąg osób podlegających szczególnym standardom prawnokarnym z racji pełnionej funkcji.

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) (część III); ustawa z 20 VI 1985 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 31 poz. 137 ze zm.); ustawa z 18 XII 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz.U. nr 162 poz. 1125)

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →