← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

oficer śledczy

oficer dochodzeniowy

ang. investigating officer

— Oficer śledczy w polskim XX w. funkcjonował jako stanowisko w aparacie ścigania — wykonujące czynności dochodzeniowo-śledcze pod nadzorem prokuratora. W II RP oficer śledczy działał w policji państwowej, prowadząc czynności w sprawach wymagających kompetencji wykraczającej poza zwykłą służbę porządkową — przesłuchania, oględziny, eksperymenty procesowe, koordynację z prokuratorem. Po 1944 r. instytucja oficera śledczego rozbudowała się znacznie w aparacie bezpieczeństwa (UB, MBP) — oficerowie śledczy MBP byli głównymi wykonawcami metod stalinowskiego "śledztwa" — w tym tortur, długotrwałych przesłuchań nocnych, fałszowania protokołów. Po 1956 r. praktyki te częściowo wycofano, choć instytucja oficera śledczego SB zachowała charakter polityczny do końca PRL. W milicji obywatelskiej oficerowie śledczy stanowili pion specjalistyczny — w wydziałach kryminalnych komend wojewódzkich i miejskich. III RP zniosła kategorię "oficer śledczy" w sensie odrębnego stanowiska — czynności dochodzeniowo-śledcze prowadzą obecnie funkcjonariusze Policji w pionach kryminalnych (wydziały do walki z przestępczością gospodarczą, kryminalną, przeciwko życiu i zdrowiu) oraz prokuratorzy. Pojęcie "oficer śledczy" zachowało się w polskiej kulturze prawnej z mocnymi konotacjami stalinowskimi — stąd jego unikanie w aktualnej terminologii, mimo funkcjonalnej kontynuacji roli.

Źródło: rozporządzenie Prezydenta RP z 19 III 1928 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 33 poz. 313); ustawa z 19 IV 1969 r. — Kodeks karny (Dz.U. nr 13 poz. 94); pojęcie historyczne — funkcja w postępowaniu przygotowawczym

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →