← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. court assistant
— Adiunkt sądowy — historyczne stanowisko urzędnicze polskiego sądownictwa II RP — pełnił funkcję pomocniczą wobec sędziego, wykonując czynności proceduralne i administracyjne. Powoływany na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawa o ustroju sądów powszechnych spośród absolwentów wydziałów prawa po odbyciu określonego stażu. Adiunkci stanowili szczebel pomiędzy aplikantem sądowym a asesorem (kandydatem na sędziego). Klasyczne czynności: prowadzenie postępowań niespornych w sprawach drobnych, wykonywanie czynności rejestrowych, zastępstwo sędziego w czynnościach incydentalnych. Adiunkt mógł — w określonym zakresie — orzekać samodzielnie. Stanowisko zostało zniesione w okresie PRL — reformy 1949-1950 i kolejne uprościły strukturę kadrową sądów, wprowadzając jednolitą ścieżkę: aplikant → asesor → sędzia. Pojęcie pozostaje wyłącznie historyczne, choć funkcjonalnie zbliżona pozycja referendarza (od 1999 r.) jest częściowo analogonem.
Źródło: pojęcie historyczne; rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93), część III rozdz. III; stanowisko zniesione reformami 1949-1950
Kolekcja: sądownictwo