← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. chief military prosecutor
— Naczelny Prokurator Wojskowy — stojący na czele prokuratury wojskowej — pełnił w polskim XX w. funkcję ulegającą znaczącym przekształceniom. W II RP funkcja Naczelnego Prokuratora Wojskowego istniała w ramach pionu wojskowego sądownictwa — kierowała prokuraturą wojskową (sądową) działającą przy sądach wojskowych. Po 1944 r. — w okresie wojny i bezpośrednio powojennym — pion prokuratury wojskowej został rozbudowany jako element rozległego aparatu represji okresu stalinowskiego. Naczelny Prokurator Wojskowy podporządkowany był jednocześnie Prokuratorowi Generalnemu i Ministrowi Obrony Narodowej. Pion prokuratur wojskowych (Naczelna Prokuratura Wojskowa, prokuratury garnizonowe) odgrywał kluczową rolę w fabrykowaniu spraw politycznych przeciwko żołnierzom AK, "wrogowi klasowemu", oficerom I Armii Wojska Polskiego. Reforma 1955 r. ograniczyła zakres jurysdykcji wojskowej do żołnierzy w służbie czynnej — odpowiednio ograniczając zakres działania prokuratury wojskowej. W stanie wojennym 1981-1983 prokuratorzy wojscy ponownie aktywnie uczestniczyli w sprawach przeciwko cywilom.
Źródło: ustawa z 20 VI 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. nr 31 poz. 138 ze zm.); dekret z 23 IX 1944 r. — Kodeks Karny Wojska Polskiego (Dz.U. nr 6 poz. 27); ustawa z 8 VI 1972 r. o ustroju sądów wojskowych (Dz.U. nr 23 poz. 166)
Kolekcja: prokuratura