← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3ang. prosecutor
— Prokurator — funkcjonariusz publiczny państwowy stojący na straży praworządności, wykonujący zadania w zakresie ścigania przestępstw, oskarżania w sądach i nadzoru nad postępowaniem przygotowawczym — w polskim XX w. ulegał istotnym przekształceniom. W II RP prokurator funkcjonował na podstawie rozporządzenia Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (część II — o prokuraturze). Status prokuratora był zbliżony do sędziowskiego — niezawisłość ograniczona zasadą hierarchicznego podporządkowania, nieusuwalność, immunitet zawodowy. Po 1944 r. status prokuratora stopniowo różnicował się od sędziowskiego — kolejne ustawy (1950, 1967, 1985) wprowadzały silniejszą hierarchiczność i dyspozycyjność, przy zachowaniu instytucjonalnej autonomii prokuratury. W okresie stalinowskim prokuratorzy byli bezpośrednio zaangażowani w fabrykowanie spraw politycznych — co przełożyło się na ich późniejszą reputację jako narzędzia represji. Reforma 1989-1990 wprowadziła model prokuratury powiązanej z Ministerstwem Sprawiedliwości (Prokurator Generalny = Minister Sprawiedliwości).
Źródło: ustawa z 20 VI 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. nr 31 poz. 138 ze zm.); rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. nr 12 poz. 93) (część II); ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555); Konstytucja RP z 2 IV 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483) (art. 191 ust. 1 pkt 1)
Kolekcja: prokuratura