← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4oskarżenie
ang. indictment
— Akt oskarżenia — pismo procesowe wnoszone przez prokuratora (lub w sprawach z oskarżenia prywatnego — przez pokrzywdzonego) do sądu, zarzucające oskarżonemu popełnienie określonego czynu zabronionego — kończy postępowanie przygotowawcze i wszczyna postępowanie sądowe. Treść aktu oskarżenia (art. 332 k.p.k.) obejmuje: oznaczenie sądu właściwego, oznaczenie oskarżonego (dane osobowe, sytuacja rodzinna, materialna, dane o uprzedniej karalności), opis zarzucanego czynu (czas, miejsce, sposób popełnienia, skutki), kwalifikację prawną czynu (przepis ustawy karnej), wskazanie świadków oskarżenia i innych dowodów, uzasadnienie zarzutów. Akt oskarżenia podpisuje prokurator prowadzący postępowanie lub jego przełożony. Wraz z aktem oskarżenia prokurator przekazuje sądowi akta sprawy. Wniesienie aktu oskarżenia ma istotne konsekwencje procesowe: osoba dotąd występująca jako podejrzany staje się oskarżonym, sprawa wchodzi w fazę sądową (z udziałem składu sędziowskiego), powstają określone uprawnienia obrony (prawo wglądu w pełne akta, prawo do udziału we wszystkich rozprawach). W II RP akt oskarżenia regulowała k.p.k. z 1928 r. — z analogicznymi wymogami formalnymi. PRL zachował model. III RP — k.p.k. z 1997 r. — utrzymuje aktualny kształt. Reformy końca XX w. utrzymywały tradycyjne wymogi co do treści aktu oskarżenia (specyficzne ujęcie modelu kontradyktoryjnego — większy nacisk na precyzyjne wskazanie dowodów oskarżenia). W praktyce wniesienie aktu oskarżenia stanowi istotny moment procesowy — często określany jako "publiczne postawienie zarzutów" wobec oskarżonego.
Źródło: ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555) (art. 332-345); ustawa z 19 IV 1969 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 13 poz. 96); rozporządzenie Prezydenta RP z 19 III 1928 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 33 poz. 313)
Kolekcja: akty normatywne, orzecznictwo i postępowanie