← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3proces karny
ang. criminal proceedings
— Postępowanie karne — postępowanie sądowe w sprawach o przestępstwa — stanowi w polskim systemie obszar najbardziej delikatny ze względu na wagę naruszanych dóbr (wolność, mienie, godność). Polska tradycja kodyfikacyjna: k.p.k. z 19 III 1928 r. (z mocą od 1 VII 1929 r.) — pierwszy jednolity polski k.p.k. po unifikacji, opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną pod kierunkiem Stanisława Śliwińskiego, Wacława Makowskiego, Aleksandra Mogilnickiego — kodeks o wysokiej klasie europejskiej. Po II wojnie zachowany przejściowo, gruntownie zmieniony reformą z 27 IV 1949 r. — Reformą postępowania karnego, która zniosła sędziego śledczego, wprowadziła rewizję w miejsce apelacji, ograniczyła gwarancje procesowe oskarżonego. Następne kodeksy: k.p.k. z 19 IV 1969 r. (z mocą od 1 I 1970 r.), aktualnie obowiązujący k.p.k. z 6 VI 1997 r. (z mocą od 1 IX 1998 r.). Kluczowe reformy III RP: 1 III 1996 r. (przywrócenie apelacji i kasacji), ograniczenie inicjatywy sądu). Etapy postępowania karnego: postępowanie przygotowawcze (śledztwo lub dochodzenie — prokurator, niekiedy Policja pod nadzorem prokuratora), sądowe w I instancji (rozprawa, wyrokowanie), odwoławcze (apelacja, kasacja), wykonawcze. Konstytucyjne i kodeksowe gwarancje: domniemanie niewinności (art. 5 § 2 k.p.k.), in dubio pro reo, prawo do obrony, prawo do milczenia, zakaz reformationis in peius.
Źródło: ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555); ustawa z 19 IV 1969 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 13 poz. 96); rozporządzenie Prezydenta RP z 19 III 1928 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 33 poz. 313)
Kolekcja: akty normatywne, orzecznictwo i postępowanie