Postępowanie sądowe prowadzone w zamiarze osiągnięcia efektu propagandowego — ze starannie dobraną publicznością, gotowym scenariuszem przesłuchań i wyrokiem ustalonym przed rozprawą. W PRL klasyczna forma represji okresu stalinowskiego: procesy generała Augusta Emila Fieldorfa "Nila", biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka, oficerów konspiracji niepodległościowej.
Źródło: pojęcie historyczne — okres stalinowski 1944-1956; sprawy: gen. E. Fieldorfa "Nila", rtm. W. Pileckiego, gen. S. Tatara, S. Mierzwy, J. Kuronia