← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L6tempus et locus solutionis · Zeit und Ort der Leistung
ang. time and place of performance
— Dwa fundamentalne wymiary modalne wykonania zobowiązania — dyes solutionis (termin) i locus solutionis (miejsce). Klasyczne rzymskie reguły: dies cedit (chwila powstania obowiązku spełnienia świadczenia) i dies venit (chwila wymagalności roszczenia o spełnienie). Rzymska dogmatyka wypracowała szczegółowe rozróżnienia: dies certus an et quando (termin pewny co do zaistnienia i czasu), dies certus an, incertus quando (pewny co do zaistnienia, niepewny co do czasu), dies incertus an (warunek), zobowiązania bezterminowe — wymagalne natychmiast (statim debetur). W kwestii miejsca: locus solutionis ustalony umownie albo wynikający z natury świadczenia (np. nieruchomość — w miejscu jej położenia). Code Napoléon/Code civil 1804 (obowiązujący w Królestwie Polskim) art. 1186-1196, 1247 — regulacja terminu i miejsca z różnymi domniemaniami w zależności od przedmiotu świadczenia. ABGB §§ 904-907 — Leistungsort i Leistungszeit. BGB §§ 269-272 — szczegółowa regulacja: § 269 (Leistungsort jako siedziba dłużnika — Holschuld), § 270 (Geldschuld jako Bringschuld — pieniądze do wierzyciela), § 271 (Leistungszeit natychmiast po nawiązaniu zobowiązania jako reguła), § 272 (Vorschuss — zaliczka, w razie ustalenia). KZ 1933 art. 190-191, 192-201. KC 1964 art. 454-456: art. 454 — miejsce spełnienia świadczenia (świadczenie pieniężne w siedzibie wierzyciela, świadczenia niepieniężne w siedzibie dłużnika, chyba że co innego wynika z zastrzeżenia umownego, ustawy, zwyczaju lub okoliczności sprawy — model odwrotny do BGB; przy świadczeniach z nieruchomości odrębna reguła art. 454 § 2 — miejsce świadczenia w miejscu położenia nieruchomości); art. 455 — termin spełnienia (zobowiązanie bezterminowe powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela; zobowiązanie terminowe — w terminie określonym umownie lub wynikającym z istoty zobowiązania); art. 456 — uprawnienie dłużnika do spełnienia świadczenia przed terminem (z wyjątkami: świadczenie pieniężne na rzecz konsumenta, terminy istotne dla obu stron, sprzeciw wierzyciela). Spełnienie świadczenia częściowe (art. 450 — wierzyciel nie może odmówić przyjęcia, chyba że co innego wynika z umowy lub zwyczaju, ale rozliczenie następuje proporcjonalnie do całości).
Źródło: Dies cedit/dies venit, locus solutionis (rzymskie); Code Napoléon/Code civil 1804 art. 1186-1196, 1247 (obowiązujący obok KCKP w Królestwie Polskim); ABGB §§ 904-907; BGB §§ 269-272; KZ 1933 art. 190-191, 192-201; KC 1964 art. 450, 454-456
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań