← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5finis cursus praescriptionis · Ende der Verjährungsfrist
ang. end of the running of prescription
— Moment, w którym upływa termin przedawnienia i roszczenie traci zaskarżalność — kluczowy moment dogmatyczny w cyklu życia roszczenia. Klasyczna rzymska zasada longissima praescriptio (po reformie justyniańskiej — trzydziestoletni termin maksymalny). ABGB §§ 1478-1495. BGB §§ 199-203 — kompleksowa regulacja: § 199 (początek biegu — koniec roku z dowiedzeniem się), § 199 ust. 2-4 (terminy maksymalne — 10 lat od powstania, 30 lat od zdarzenia uszkadzającego), § 200 (terminy szczególne dla niektórych roszczeń). KZ 1933. Skutki upływu końca biegu: KC art. 117 § 2 — dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia (zarzut przedawnienia jako uprawnienie); art. 411 pkt 3 — soluti retentio (dłużnik nie może żądać zwrotu świadczenia spełnionego mimo przedawnienia); art. 502 — potrącenie wierzytelności przedawnionej możliwe, gdy potrącenie było wcześniej możliwe. Praktyczne kazuistyka polska: liczenie końca biegu dla świadczeń okresowych (każda rata przedawnia się odrębnie — odsetki, czynsze, alimenty), dla roszczeń stwierdzonych orzeczeniem (KC art. 125 — sześć lat od dnia uprawomocnienia orzeczenia w brzmieniu na 31 XII 1989 r. wynoszący dziesięć lat), dla roszczeń deliktowych (art. 442 — trzy lata od dowiedzenia się o szkodzie i sprawcy, nie później niż dziesięć lat od zdarzenia szkodzącego, lub dwadzieścia lat dla szkód z przestępstwa).
Źródło: Longissima praescriptio (justyniańska); Code Napoléon art. 2228, 2247; ABGB §§ 1478-1495; BGB §§ 199-203; KC 1964 art. 117-118, 125, 411, 442, 502
Kolekcja: część ogólna prawa zobowiązań