← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5possessio vitiosa · mangelhafter Besitz
ang. defective possession
— Posiadanie nabyte przemocą, potajemnie lub na podstawie nadużycia — wadliwa względem konkretnego poprzednika, lecz może być skuteczna erga omnes innes. Klasyczna rzymska possessio vitiosa (vis, clam, precario) — D. 41.2.6, D. 43.16-17 — interdykty pretorskie chroniące przed wadliwym odebraniem. Klasyczna triada wad: vi (przez przemoc), clam (potajemnie), precario (na prośbę, do odwołania). Klasyczny interdictum unde vi — przeciw odebraniu siłą; interdictum uti possidetis — utrzymanie posiadania nieruchomości; interdictum utrubi — ruchomości (do Justyniana). Pandektystyka — fehlerhafter Besitz, vis, clam, precario rozróżniane jako różne typy wad. Code Napoléon/Code civil 1804 (obowiązujący w Królestwie Polskim obok Code Napoléon) art. 2229 d.f. — possession utile (przeciwstawiana possession vicieuse); wymogi nieprzerwanej, spokojnej, jawnej, jednoznacznej (paisible, publique, continue, non équivoque). ABGB §§ 345-346 — fehlerhafter Besitz; § 339 — ochrona przed gewaltsame Selbsthilfe. BGB §§ 858-861 — verbotene Eigenmacht, fehlerhafter Besitz; nabywający jako dobrowiedliwy nie odziedziczy wady (§ 858 ust. 2). KC: nie używa wprost określenia "posiadanie wadliwe", lecz reguluje ten stan w art. 343 § 1-2 — samopomoc dozwolona w obronie posiadania, oraz art. 344 — roszczenie posesoryjne (jednoznaczna ochrona przed pozbawieniem lub naruszeniem; zarzut dotyczący odzyskania jest dopuszczalny tylko, jeżeli prawomocne orzeczenie sądowe stwierdza, że stan ostatecznie ustalony jest niezgodny z prawem). Skutki wadliwości: 1) brak ochrony posesoryjnej wobec uprzedniego posiadacza; 2) brak zasiedzenia (jeśli wadliwość nie odpadła); 3) ochrona wobec osób trzecich.
Źródło: Possessio vitiosa, vis, clam, precario (rzymskie — D. 41.2.6, 43.16-17); Code civil art. 2229 d.f.; ABGB §§ 345-346; BGB §§ 858-861; KC art. 343-344.
Kolekcja: prawo rzeczowe