← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5amissio possessionis · Verlust des Besitzes
ang. loss of possession
— Ustanie stosunku posiadania na skutek zdarzenia powodującego trwałą utratę władztwa nad rzeczą. Klasyczna rzymska amissio possessionis — przez utratę corpus albo animus albo obu (D. 41.2.3.7-9, 41.2.7-8). Klasyczne rzymskie sposoby utraty: 1) corpore et animo (porzucenie rzeczy, derelictio); 2) corpore tantum (utrata fizycznego władztwa, np. kradzież z zamiarem odzyskania); 3) animo tantum (przeniesienie animus na inną osobę, np. constitutum possessorium). Klasyczna paremia possessio retinetur animo, etiamsi corporaliter intermissus — posiadanie zachowuje się animusem nawet przy chwilowej utracie corpus (Paulus). Pandektystyka — Verlust des Besitzes; F. K. von Savigny analizował znaczenie animusa, R. von Jhering kładł akcent na corpus. Code Napoléon/Code civil 1804 (obowiązujący w Królestwie Polskim obok Code Napoléon) — art. 2228 d.f., 2270 — perte de la possession. ABGB §§ 349-351 — Verlust des Besitzes. BGB §§ 856, 857 — Verlust durch Aufgabe des tatsächlichen Beherrschens; § 861 — Wiedererlangung przez verbotene Eigenmacht. KC art. 348-351 — utrata przez przeniesienie posiadania (art. 352 § 2 dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów o posiadaniu rzeczy do posiadania służebności); pośrednio z art. 340 — przemijająca przeszkoda nie przerywa, czyli a contrario trwała przeszkoda przerywa. Klasyczne typowe sposoby utraty: 1) porzucenie (derelictio) — zarówno corpus, jak i animus; 2) zniszczenie/utrata fizyczna rzeczy; 3) odebranie przez inną osobę siłą (vis), potajemnie (clam), prekaryjnie (precario); 4) przeniesienie posiadania na inną osobę (cessio); 5) przekształcenie posiadacza samoistnego w zależnego lub dzierżyciela. Skutki: ustaje legitymacja do roszczenia posesoryjnego (art. 344 KC; ale z terminem rocznym — art. 344 § 2); ustaje bieg zasiedzenia (chyba że odzyskanie w roku — art. 345 KC).
Źródło: Amissio possessionis, possessio retinetur animo (rzymskie — D. 41.2.3.7-9, Paulus); Code civil art. 2228, 2270 d.f.; ABGB §§ 349-351; BGB §§ 856-857, 861; KC art. 340, 344-345, 352.
Kolekcja: prawo rzeczowe