← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4repertorium hypothecarum · Hypothekenregister
ang. mortgage repertory (Hypothekenregister)
— Pomocniczy alfabetyczny wykaz hipotek prowadzony obok ksiąg wieczystych, ułatwiający wyszukiwanie obciążeń konkretnej osoby — historyczna konstrukcja prawa wieczystoksięgowego, klasyczna konstrukcja zachowana w europejskich systemach prawnych do XX w. Klasyczne pochodzenie repertorium hipotek — fundamentalna konstrukcja oparta na austriackiej tradycji księgowości hipotecznej, klasyczna pretorska konstrukcja zachowana w pandektystyce. Klasyczne austriackie pojęcie Hypothekenregister — fundamentalna konstrukcja austriackiego prawa wieczystoksięgowego, alfabetyczny wykaz hipotek z imionami właścicieli i dłużników; klasyczna austriacka konstrukcja zachowana w prawie galicyjskim do unifikacji prawa polskiego z 1946 r. Klasyczne historyczne kategorie repertoriów: (1) REPERTORIUM ALFABETYCZNE NAZWISK — klasyczna austriacka konstrukcja, alfabetyczny wykaz właścicieli i dłużników; klasyczna konstrukcja kompleksowa; (2) REPERTORIUM NIERUCHOMOŚCI — wykaz nieruchomości obciążonych hipotekami; (3) REPERTORIUM HIPOTEK W ŚCISŁYM SENSIE — wykaz hipotek z numerami ksiąg wieczystych. Klasyczne austriackie funkcje repertorium: (1) USPRAWNIENIE WYSZUKIWANIA — klasyczna austriacka konstrukcja chroniąca pewność obrotu, ułatwiająca szybkie ustalenie obciążeń konkretnej osoby; (2) UZUPEŁNIENIE KSIĄG WIECZYSTYCH — klasyczna austriacka konstrukcja kompleksowa, pomocnicza funkcja wobec ksiąg; (3) USPRAWNIENIE EGZEKUCJI — klasyczna austriacka konstrukcja procesowa, ułatwiająca wierzycielom dochodzenie roszczeń wobec dłużnika. Klasyczne austriackie znaczenie repertorium: (1) ZACHOWANIE W ABGB — klasyczna austriacka konstrukcja kompleksowa, regulowana przez ustawy o księgach wieczystych; (2) ZACHOWANIE W GALICJI — klasyczna polska konstrukcja Galicji, na podstawie austriackich Grundbuchsgesetz; (3) ROZBUDOWANE WYKORZYSTANIE — klasyczna austriacka kazuistyka rozbudowana w XIX w. i pierwszej połowie XX w. Polskie historyczne znaczenie repertorium hipotek: (1) PRAWO STAROŻYTNE I ŚREDNIOWIECZNE — klasyczna polska konstrukcja w prawie polskim, oparta na ius commune; klasyczne polskie zastosowania historyczne; (2) OKRES MIĘDZYWOJENNY — klasyczna polska konstrukcja zachowana w prawach dzielnicowych: (a) W ZABORZE AUSTRIACKIM (GALICJA) — repertoria na podstawie austriackich Grundbuchsgesetz; klasyczna polska konstrukcja Galicji, klasyczna fundamentalna kategoria prawa galicyjskiego; (b) W ZABORZE PRUSKIM — Hypothekenbücher na podstawie pruskiego Grundbuchsordnung z 1872 r. i niemieckiego BGB z 1900 r.; klasyczna polska konstrukcja Wielkopolski i Pomorza; (c) W ZABORZE ROSYJSKIM — księgi hipoteczne na podstawie rosyjskiego ustawodawstwa; klasyczna polska konstrukcja Kongresówki; (3) PROBLEM UJEDNOLICENIA SYSTEMU — klasyczna polska kazuistyka międzywojenna, próby unifikacji systemu wieczystoksięgowego; (4) UNIFIKACJA Z 1946 R. — dekret z 11 X 1946 r. — Prawo rzeczowe + dekret z 11 X 1946 r. — Prawo o księgach wieczystych: klasyczna polska reforma unifikacyjna; (5) ZACHOWANIE W NIEKTÓRYCH SĄDACH — klasyczna polska konstrukcja, repertoria zachowane w niektórych sądach do unifikacji systemu ksiąg wieczystych. Polska konstrukcja repertorium hipotek po unifikacji 1946 r.: (1) BRAK INSTYTUCJI W PIERWOTNEJ POSTACI — klasyczna polska konstrukcja, repertoria nie zostały utrzymane w klasycznej formie; (2) ZASTĄPIENIE PRZEZ REJESTRY POMOCNICZE — klasyczna polska konstrukcja, funkcję pomocniczą pełnią rejestry prowadzone przy księgach wieczystych; (3) ZACHOWANIE TRADYCJI POMOCNICZEJ — klasyczna polska konstrukcja, w niektórych sądach zachowana praktyka prowadzenia pomocniczych wykazów; (4) MODERNIZACJA PRZEZ ELEKTRONICZNE BAZY DANYCH — klasyczna polska konstrukcja techniczna, oparta na komputerowych systemach wyszukiwania. Polska ustawa o księgach wieczystych i hipotece z 6 VII 1982 r. — fundamentalna polska regulacja: UKWH nie zawiera regulacji repertorium hipotek w klasycznej formie, klasyczna polska konstrukcja zachowująca tradycyjny system ksiąg wieczystych z elementami pomocniczymi; klasyczna polska kodyfikacja kompleksowa systemu wieczystoksięgowego. Polskie współczesne odpowiedniki funkcjonalne repertorium hipotek: (1) ELEKTRONICZNE KSIĘGI WIECZYSTE (EKW) — klasyczna polska konstrukcja techniczna, dostępne on-line, klasyczna polska modernizacja; (2) WYSZUKIWANIE PRZEZ DANE OSOBOWE — klasyczna polska konstrukcja techniczna, ograniczona ze względu na ochronę danych osobowych; (3) REJESTRY DŁUŻNIKÓW — klasyczna polska konstrukcja w systemach informatycznych Krajowego Rejestru Długów (KRD), Biura Informacji Gospodarczej (BIG); (4) PROBLEM PRYWATNOŚCI DANYCH — klasyczna polska konstrukcja chroniąca dane osobowe, klasyczne polskie ograniczenia w wyszukiwaniu po danych osobowych. Polska konstrukcja w stosunku do BGB: (1) BRAK INSTYTUCJI W POLSKIM PRAWIE — klasyczna polska konstrukcja, w odróżnieniu od austriackiego Hypothekenregister; (2) PODOBNA DO BGB ELIMINACJA REPERTORIUM ALFABETYCZNEGO — klasyczne pandektystyczne konstrukcje niemieckie; (3) ZASTĄPIENIE PRZEZ ELEKTRONICZNE SYSTEMY — klasyczna polska konstrukcja techniczna, oparta na nowoczesnej infrastrukturze IT. Polskie cechy: (1) HISTORYCZNE ZNACZENIE — klasyczna polska konstrukcja zachowana w prawach dzielnicowych do 1946 r.; (2) ELIMINACJA W UNIFIKACJI Z 1946 R. — klasyczna polska reforma fundamentalna; (3) BRAK INSTYTUCJI W UKWH — klasyczna polska konstrukcja, zastąpiona przez rejestry pomocnicze; (4) ELEKTRONICZNE KSIĘGI WIECZYSTE (EKW) JAKO WSPÓŁCZESNY ODPOWIEDNIK — klasyczna polska modernizacja techniczna; (5) FUNDAMENTALNE REFORMY — dekret z 11 X 1946 r. — Prawo o księgach wieczystych, UKWH z 6 VII 1982 r.
Źródło: ABGB + ustawa 1871 r.; uksw 1982 r.
Kolekcja: prawo rzeczowe