← Prawo cywilne XIX i XX wieku

księgi tabularne

Tabularbuch

ang. tabular registers (Tafelbücher)

— Historyczne księgi rejestrowe nieruchomości w zaborze austriackim (Galicja) — Grundbücher (Verbücherung) — austriacki system jawności rzeczowych. Klasyczna podstawa: ABGB §§ 431-446 (Verbücherungsprinzip — wpis konstytutywny); Allgemeines Grundbuchsgesetz 1871 r. (Galizisches Grundbuchgesetz analogicznie z 1871 r. dla Galicji). Klasyczne austriackie zasady: 1) Eintragungsprinzip — wpis konstytutywny; 2) Spezialitätsprinzip; 3) Vertrauensprinzip — rękojmia wiary publicznej (analogicznie pruskiej); 4) Vor- i Nachrang — pierwszeństwo wpisów według dnia i godziny zgłoszenia; 5) Bittschriftgrundsatz — wpis na wniosek. Konstrukcja austriacka — Verbücherung jako proces wpisu obejmujący Eintragung, Vormerkung (wpis warunkowy/zabezpieczający), Anmerkung (adnotacja informacyjna). Polska tradycja: na obszarze byłego zaboru austriackiego (Galicja, Cieszyn, Bukowina) księgi tabularne prowadzone według austriackiego prawa do dekretu z 11 X 1946 r. — Prawo rzeczowe i Prawo o księgach wieczystych. Konstrukcja austriacka wpłynęła na polski model (ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece) — zwłaszcza zasady pierwszeństwa, rękojmi wiary publicznej, i metoda kart osobnych dla każdej nieruchomości. Od 1946 r. księgi tabularne zastępowane jednolitymi księgami wieczystymi; ostatnie księgi galicyjskie likwidowane sukcesywnie (problem stanowił rozproszony system sądów grodzkich i powiatowych przejmujących archiwa). Klasyczne odróżnienie historyczne od ksiąg gruntowych pruskich i hipotecznych rosyjskich.

Źródło: ABGB §§ 431-446; Allgemeines Grundbuchsgesetz 1871 r. (galizisches Grundbuchgesetz 1871 r.); dekret z 11 X 1946 r. — Prawo rzeczowe i Prawo o księgach wieczystych; ustawa z 6 VII 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

Kolekcja: prawo rzeczowe

Otwórz w eksploratorze grafowym →