← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4heres testamentarius · testamentarischer Erbe
ang. testamentary heir (heir under a will)
— Osoba powołana do dziedziczenia mocą rozrządzenia testamentowego spadkodawcy — klasyczna postać heres ex testamento. Klasyczna rzymska fundamentalna kategoria — heres testamentarius — powołany w testamencie; klasyczna paremia nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest — nikt nie może umrzeć po części z testamentu, po części z ustawy (D. 50.17.7). Klasyczna konstrukcja: jeżeli testament powoływał heres i pozostała część majątku — albo testament obejmował całość, albo wcale nie miał skutku jako testament (ius civile); pretorska bonorum possessio rozluźniła tę regułę. Pandektystyka — Erbe aufgrund letztwilliger Verfügung. Code civil art. 731 i n.; ABGB §§ 552-565 — Testamentserben. BGB §§ 1922, 1937, 2087 — Erbeinsetzung. KC art. 922, 941-958 — testament i spadkobiercy testamentowi: art. 941 — rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament; art. 942 — testament jako oświadczenie jednostronnej woli; art. 944 — testament może sporządzić tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych; art. 945 — wady oświadczenia woli (brak świadomości, błąd, groźba); art. 946-958 — rodzaje testamentów (zwykły holograficzny, notarialny, allograficzny; szczególne — ustny, podróżny, wojskowy). Klasyczne kategorie powołania: 1) ustanowienie spadkobiercy (institutio heredis) — art. 959 KC, podstawowy element testamentu; 2) podstawienie zwykłe (substitutio vulgaris) — art. 963 KC; 3) podstawienie powiernicze (substitutio fideicommissaria) — wąsko dopuszczalne w polskim prawie (art. 964 KC tylko czasowe); 4) wydziedziczenie (exheredatio) — art. 1008-1011 KC, pozbawienie zachowku, nie powołania. Spadkobierca testamentowy może być jednocześnie ustawowym (jeśli należy do kręgu ustawowych spadkobierców).
Źródło: Heres testamentarius, nemo pro parte testatus, pro parte intestatus decedere potest (rzymskie — D. 50.17.7); Code civil art. 731 i n.; ABGB §§ 552-565; BGB §§ 1922, 1937, 2087; KC art. 922, 941-958, 959, 963-964, 1008-1011.
Kolekcja: prawo spadkowe