← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4heres legitimus · gesetzlicher Erbe
ang. intestate heir (heir at law)
— Osoba powołana do dziedziczenia z mocy ustawy w sytuacji braku testamentu lub gdy testament nie obejmuje całości spadku albo jest częściowo nieważny. Klasyczna rzymska kategoria heres ab intestato — spadkobierca z mocy ustawy. Klasyczne rzymskie kręgi: 1) heredes sui (zstępni pod patria potestas — automatyczne dziedziczenie); 2) agnati (krewni przez linię męską); 3) gentiles (członkowie tego samego rodu); reformy poklasyczne — pretorska bonorum possessio sine tabulis: liberi (zstępni z usynowionymi), legitimi (agnaci wg XII tablic), cognati (krewni po krwi obu linii), tum quem ex familia (krewni w klanie); reforma justyniańska (Nov. 118, 543 r. n.e.) — pełna kognacja: zstępni, wstępni, rodzeństwo i ich zstępni, dalsi krewni do 7 stopnia. Klasyczna paremia hereditates legibus deferuntur — spadki przekazywane mocą ustaw. Pandektystyka — gesetzlicher Erbe. Code civil art. 745-755 — héritiers ab intestat. ABGB §§ 727-779 — gesetzliche Erben. BGB §§ 1924-1936 — Verwandtenerbrecht (5 Ordnungen) + małżonek (§§ 1931-1934). KC art. 931-935 — porządek dziedziczenia ustawowego w brzmieniu pierwotnym: art. 931 — zstępni i małżonek (1. grupa); art. 932 — małżonek, rodzice i rodzeństwo spadkodawcy (2. grupa); art. 934 — zstępni rodzeństwa; art. 935 § 3 — Skarb Państwa (w ostateczności); nie przewidywano dziedziczenia dziadków, pasierbów ani gminy. Klasyczne kategorie spadkobierców ustawowych (stan do 1989 r.): zstępni, małżonek, rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa, Skarb Państwa.
Źródło: Heres ab intestato, Nov. 118 (Justynian, 543 r. n.e.) (rzymskie); Code civil art. 745-755; ABGB §§ 727-779; BGB §§ 1924-1936; KC art. 931-935 w brzmieniu pierwotnym.
Kolekcja: prawo spadkowe