← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4hereditas communitatis et fisci · gesetzliche Erbfolge des Staates
ang. inheritance by the commune and the State Treasury
— Końcowe ogniwa porządku dziedziczenia ustawowego — gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy (4. pierwszeństwo) oraz Skarb Państwa (5. pierwszeństwo) jako spadkobierca konieczny w razie braku innych spadkobierców. Klasyczna rzymska zasada: hereditas caduca — spadek bez heredów wracał do fiscus (skarbu cesarskiego); lex Iulia caducaria, lex Papia Poppaea (Augustus) — system fiskalny dziedziczenia. Klasyczna paremia: ne quid in vacuum cadat — żeby nic nie spadło w pustkę; państwo jest spadkobiercą koniecznym (heres necessarius). Pandektystyka — Staatserbschaft. Code civil art. 723, 768-770 (numeracja po reformie spadkowej z 2006 r. — poza zakresem; dawny Code Napoléon od art. 774) — État (państwo) jako spadkobierca po wyczerpaniu kręgu rodzinnego do 6 stopnia pokrewieństwa. ABGB § 760 — Staat als Erbe (subsydiarnie). BGB § 1936 — Bundesland jako spadkobierca (a w niektórych krajach Bund). KC art. 935: art. 935 § 1 — w braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, powołanych do dziedziczenia z ustawy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy jako spadkobiercy ustawowemu; § 2 — jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej nie da się ustalić albo ostatnie miejsce zamieszkania znajdowało się za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu. Klasyczne cechy szczególne: 1) brak prawa odrzucenia (art. 1023 § 1 KC — gmina i Skarb Państwa nie mogą odrzucić spadku); 2) odpowiedzialność ograniczona zawsze do wartości stanu czynnego (art. 1023 § 2 KC); 3) obowiązek przyjęcia — spadek przechodzi z mocy ustawy.
Źródło: Hereditas caduca, lex Iulia caducaria, lex Papia Poppaea (Augustus) (rzymskie); ne quid in vacuum cadat (rzymskie); Code civil art. 723, 768-770 (numeracja po reformie 2006 r. — poza zakresem); ABGB § 760; BGB § 1936; KC art. 935, 1023.
Kolekcja: prawo spadkowe