← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L4damnum et eius reparatio in delicto · Schaden und Schadensersatz im Deliktsrecht
ang. damage and its reparation in delict
— Element odpowiedzialności deliktowej obejmujący ustalenie zakresu uszczerbku poszkodowanego oraz sposobu jego kompensacji. W rzymskim prawie damnum oznaczało zarówno samą szkodę, jak i kwotę odszkodowania — pierwotne odszkodowanie z lex Aquilia było karnym wielokrotnością wartości rzeczy zniszczonej, później przekształcone w czyste odszkodowanie kompensacyjne. Code Napoléon art. 1382 — zasada réparation intégrale (pełnej kompensacji), bez rozróżnienia w samym kodeksie szkody majątkowej i niemajątkowej (préjudice moral wprowadzony orzecznictwem). ABGB §§ 1323-1331 — rozróżnienie eigentlicher Schaden (szkoda rzeczywista, damnum emergens) i entgangener Gewinn (utracone korzyści, lucrum cessans). BGB §§ 249-255, 823 — Naturalrestitution (przywrócenie stanu poprzedniego) jako pierwszeństwo nad odszkodowaniem pieniężnym, kompensacja krzywdy niemajątkowej (Schmerzensgeld) ograniczona do ściśle określonych dóbr osobistych (§ 253 BGB). KZ 1933 art. 157-161 — model polski. KC 1964 art. 361-363, 444-448: rozróżnienie szkody majątkowej (damnum emergens art. 361 § 2 zdanie pierwsze + lucrum cessans art. 361 § 2 zdanie drugie) i niemajątkowej (krzywda, naprawiana zadośćuczynieniem pieniężnym art. 445, 446 § 4, 448). Dwie metody naprawienia szkody majątkowej (KC art. 363 § 1): przywrócenie stanu poprzedniego lub zapłata sumy pieniężnej, z prawem wyboru poszkodowanego, ale możliwością wyboru sądu jeśli przywrócenie jest niemożliwe lub pociąga nadmierne trudności/koszty. Miarkowanie odszkodowania (KC art. 440) — wyjątek pozwalający na obniżenie odszkodowania ze względu na sytuację majątkową poszkodowanego i ze względów słusznościowych, gdy wymagają tego zasady współżycia społecznego.
Źródło: Lex Aquilia; Code Napoléon art. 1382; ABGB §§ 1323-1331; BGB §§ 249-255, 253, 823; KZ 1933 art. 157-161; KC 1964 art. 361-363, 440, 444-448
Kolekcja: część szczególna prawa zobowiązań