← Prawo cywilne XIX i XX wieku
L5umowa bezterminowa · kontrakt bezterminowy
ang. contract for an indefinite term
— Klasyczna kategoria pandektystyczna — umowa, której okres obowiązywania nie został z góry ustalony przez strony. Klasyczne rzymskie pojęcie obligatio sine die — zobowiązanie bez oznaczonego dnia wykonania, wymagało wypowiedzenia (renuntiatio) dla rozwiązania. Klasyczne rzymskie zasady wypowiedzenia — różne dla różnych typów stosunków (np. krótsze terminy dla najmu mieszkalnego niż gospodarczego). Pandektystyka XIX w. wykrystalizowała współczesną dystynkcję między czasem oznaczonym a nieoznaczonym. BGB § 542 ust. 1 (przy najmie — Mietverhältnis auf unbestimmte Zeit może być wypowiedziane przez każdą ze stron z zachowaniem terminów ustawowych); § 573 (szczególne wymogi przy najmie mieszkalnym — wynajmujący może wypowiedzieć tylko z uzasadnionym interesem). Polski KC 1964 — fundamentalna polska zasada: zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu — klasyczna polska klauzula generalna. Polskie regulacje szczegółowe — terminy wypowiedzenia: (1) NAJEM — KC art. 673 § 2: terminy ustawowe lub umowne; § 3: przy braku terminów — KC art. 673 § 2 stanowi: trzy miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego (klasyczne polskie domniemanie); KC art. 688 — szczególne terminy dla najmu lokali (zwykle dłuższe); (2) DZIERŻAWA — KC art. 704: dzierżawa gruntu rolnego — sześć miesięcy naprzód na koniec roku dzierżawnego; pozostałe — terminy najmu odpowiednio; (3) ZLECENIE — KC art. 746 § 1: dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie; § 2: przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie, jeżeli zlecenie jest nieodpłatne, lub z ważnych powodów, jeżeli odpłatne; (5) UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG — odpowiednio przepisy o zleceniu (KC art. 750); (6) SPÓŁKA CYWILNA — KC art. 869 § 1: każdy wspólnik może wystąpić ze spółki na koniec roku obrachunkowego z wypowiedzeniem na trzy miesiące przed końcem roku. Polskie cechy: (1) ELASTYCZNOŚĆ — umowa może być rozwiązana w każdym czasie z zachowaniem terminów; (2) SZCZEGÓLNE OCHRONY KONSUMENTÓW i NAJEMCÓW — ograniczenia po stronie przedsiębiorcy/wynajmującego; (3) SPECJALNA OCHRONA PRACOWNICZA — Kodeks pracy (osobny system, nie KC); (4) WYPOWIEDZENIE NATYCHMIASTOWE — w wypadkach ważnych przyczyn (np. naruszenie istotne — KC art. 491, 698).
Kolekcja: część szczególna prawa zobowiązań