← Prawo karne XX wieku

L3

urządzanie gier hazardowych

ang. arranging gambling

Czyn polegający na organizowaniu gier hazardowych — automatów, gier liczbowych, kasynowych — bez wymaganej koncesji. Jako przestępstwo w KK 1997 (art. 256 a) oraz w ustawach hazardowych (1992, 2009); jako wykroczenie w drobnej skali w KW 1971 (art. 128).

— Czyn polegający na urządzaniu lub prowadzeniu gier hazardowych — gier w karty, kości, ruletkę, automatów hazardowych — bez wymaganego zezwolenia lub koncesji. Polihierarchia: czyn obejmuje wymiar porządkowo-publiczny (cz_szczeg_KK — przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu) i wykroczeniowo-mieniowy (prawo_wykroczeń — wykroczenia przeciw mieniu w drobnych przypadkach). Konstrukcja chroni monopol państwa w dziedzinie hazardu (motyw fiskalny) oraz obywateli przed uzależnieniem i wyzyskiem (motyw społeczny). II Rzeczpospolita regulowała hazard ustawą z 26 III 1920 r. o monopolach państwowych oraz rozporządzeniem Prezydenta RP z 12 IX 1924 r. o grach hazardowych. Konstrukcja zakładała państwowy monopol na loterie (PMSL — Polski Monopol Solny i Loteryjny) i koncesyjny system gier kasynowych. Nielegalne urządzanie gier hazardowych ścigane było w trybie wykroczeń skarbowych lub jako oszustwo (art. 264 k.k. — gdy gra była nieuczciwa). Praktyka międzywojenna obejmowała sprawy o nielegalne kasyna (zwłaszcza w hotelach miejskich), urządzania pokerów dla wąskich kręgów towarzyskich, gry uliczne (skorupki). PRL utrzymał państwowy monopol — Państwowy Zakład Loteryjny, później Totalizator Sportowy (od 1956 r.). Ustawa z 16 IX 1976 r. o grach losowych i totalizatorach. Konstrukcja PRL ścigała nielegalne urządzanie gier hazardowych jako przestępstwo — kara więzienia do 5 lat. Praktyka PRL: sprawy o nielegalne pokery w klubach robotniczych (lata 70.), gry kasynowe w hotelach dewizowych (głośne sprawy „Monopolisty" w Warszawie z lat 80.), nielegalne loterie fantowe. Specyfika: równoległe tolerowane były gry półlegalne organizowane w „okolicznościach wyjątkowych" (festyny zakładowe, wyścigi konne — formalnie legalne, ale często rozszerzane poza zakres zezwolenia). Dla problematyki habilitacyjnej znaczące są procesy z lat 70.–80. — głośne sprawy z hoteli dewizowych Warszawy (Forum, Victoria) i Krakowa (Cracovia, Forum), w których prywatne osoby organizowały gry kasynowe dla obcokrajowców i nomenklatury. Materiał archiwalny ujawnia, że ściganie miało charakter wybiórczy — kierownictwa hoteli i funkcjonariusze tolerowali, a niekiedy uczestniczyli w organizowaniu gier, podczas gdy drobni krupierzy bywali skazywani jako odpowiedzialni. Po 1989 r. ustawa o grach losowych z 29 VII 1992 r. zliberalizowała rynek hazardowy, otwierając możliwość legalnych kasyn na zasadach koncesyjnych — pierwsze kasyna otwarto w Warszawie (Hotel Marriott) i Sopocie (Grand Hotel) jeszcze w tym samym roku. Kodeks karny skarbowy z 10 IX 1999 r. (art. 107) zamknął rozwój regulacji XX-wiecznej, wprowadzając kompleksową konstrukcję karnoskarbową — czyn polegający na urządzaniu gry hazardowej wbrew przepisom ustawy lub warunkom koncesji. Sankcja — kara grzywny do 720 stawek dziennych albo pozbawienia wolności do 3 lat. Powiązane terminy: „przestępstwa hazardowe", „urządzanie nielegalnych gier losowych", „czerpanie zysków z hazardu", „przestępstwa skarbowe dotyczące monopolu loteryjnego".

Pojęcia nadrzędne

Pojęcia powiązane

Kolekcja: Pojęcia wspólne

Otwórz w eksploratorze grafowym →