← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

akta sprawy

akta sądowe

ang. case files

— Akta sprawy — komplet dokumentów wytworzonych w toku postępowania — stanowią centralny instrument prowadzenia sprawy w sądzie. Polski system kancelaryjny przewiduje prowadzenie akt pod jedną sygnaturą, z paginacją (numeracją kart), w teczce o ujednoliconym wzorze. Zawartość obejmuje: wniesienie pisma inicjującego postępowanie (pozew, akt oskarżenia, wniosek), korespondencję sądu ze stronami, protokoły rozpraw, postanowienia incydentalne, opinie biegłych, dowody zgromadzone w sprawie, orzeczenia, środki zaskarżenia, dokumentację wykonawczą. Tradycja prowadzenia akt papierowych — niezmieniona od XIX w. — zaczęła ewoluować w III RP wraz z digitalizacją (Portal Informacyjny Sądów Powszechnych, e-Sąd, elektroniczne księgi wieczyste). Aktualnie znaczna część akt prowadzona jest hybrydowo — papierowo z odzwierciedleniem cyfrowym. Akta sprawy mają znaczenie nie tylko procesowe — po zakończeniu postępowania trafiają do archiwum sądowego w kategorii archiwalnej zależnej od rodzaju sprawy: A (wieczyste — sprawy o znaczeniu historycznym, niektóre sprawy karne, akta wieczystoksięgowe), BE5 (5 lat), BE10 (10 lat) i inne. Akta starszych spraw — z II RP, PRL — przechowywane są w archiwach państwowych (Archiwum Akt Nowych, archiwa wojewódzkie) lub w IPN (sprawy polityczne). Dla badań historyczno-prawnych akta sądowe stanowią pierwszorzędne źródło — pozwalają odtworzyć nie tylko orzeczenie, ale i dynamikę postępowania, sposób argumentacji, postawę uczestników.

Źródło: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 17 V 1928 r. — Regulamin ogólny dla sądów powszechnych; instrukcje archiwalne MS okresu PRL

Kolekcja: sądownictwo

Otwórz w eksploratorze grafowym →