← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku

kolegium do spraw wykroczeń

ang. misdemeanor board

— Kolegium do spraw wykroczeń — pozasądowy organ orzekający w sprawach o wykroczenia — funkcjonowało w polskim systemie od 1971 r. do początku XXI w. Wprowadzone ustawą z 20 V 1971 r. o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń — w miejsce wcześniejszych komisji rozjemczych. Kolegia działały przy radach narodowych — najpierw powiatowych/miejskich, później (po reformie 1975 r.) — gminnych/dzielnicowych. Skład: członkowie wybierani przez radę narodową spośród mieszkańców (zwykle 3-osobowy skład), z udziałem zawodowego prawnika jako przewodniczącego. Zakres właściwości: rozpoznawanie spraw o wykroczenia (czyny zagrożone karą do 3 miesięcy aresztu, grzywną, naganą, zakazem prowadzenia pojazdów). Kolegia stanowiły element PRL-owskiej ideologii "wymiaru sprawiedliwości społecznej" — udział obywatelski w orzekaniu, lecz w praktyce silnie zależny od aparatu lokalnego. W okresie stanu wojennego kolegia były wykorzystywane do represji wobec uczestników demonstracji — wymierzanie aresztów porządkowych, grzywien. Reforma końca XX w. zapowiedziała przeniesienie spraw o wykroczenia do sądów rejonowych. Pojęcie "kolegium do spraw wykroczeń" pozostaje w polskim systemie XX w. żywą instytucją.

Źródło: ustawa z 20 V 1971 r. o ustroju kolegiów do spraw wykroczeń (Dz.U. nr 12 poz. 118); ustawa z 20 V 1971 r. — Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. nr 12 poz. 116)

Kolekcja: organy quasi-sądowe i pozasądowe

Otwórz w eksploratorze grafowym →