← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L3zastępca procesowy
ang. legal representative
— Pełnomocnik procesowy — osoba reprezentująca stronę w postępowaniu sądowym — stanowi w polskim systemie kategorię procesową o szerokim zakresie. W postępowaniu cywilnym pełnomocnikiem procesowym strony może być adwokat, radca prawny, w niektórych sprawach — także osoba pozostająca w bliskim stosunku rodzinnym ze stroną, pracownik strony (w sprawach z stosunku pracy), pełnomocnik pozostający w stałym stosunku zlecenia (w sprawach o przedmiot tego stosunku). W postępowaniu karnym obrońcą może być wyłącznie adwokat lub radca prawny — co stanowi istotne ograniczenie. W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym pełnomocnikiem strony może być adwokat, radca prawny, doradca podatkowy (w sprawach z zakresu prawa podatkowego), członek najbliższej rodziny. W II RP pełnomocnictwo procesowe regulowała k.p.c. z 1932 r. PRL zachował model z istotnymi modyfikacjami. III RP wprowadziła zasadnicze zmiany (m.in. ustawa z 6 VII 1982 r. o radcach prawnych — wyodrębniającą zawód, ustawa o adwokaturze z 26 V 1982 r.). Pojęcie "pełnomocnik procesowy" pełni w polskim porządku prawnym fundamentalną rolę — gwarantuje dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej.
Źródło: ustawa z 17 XI 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm.) (art. 86-97); ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555) (art. 87-89); ustawa z 26 V 1982 r. — Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm.); ustawa z 6 VII 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm.)
Kolekcja: zawody prawnicze i samorządy zawodowe