← Ustrój organów ochrony prawnej XX wieku
L4ang. alternate judge
— Sędzia zapasowy — sędzia wyznaczany do udziału w rozprawie obok sędziów składu orzekającego, na wypadek niemożności kontynuowania orzekania przez któregoś z sędziów zasadniczych — stanowi instytucję zabezpieczającą ciągłość postępowania w sprawach długotrwałych. W polskim systemie sędzia zapasowy uczestniczy w całej rozprawie biernie, słuchając zeznań i dowodów; w razie wystąpienia okoliczności uniemożliwiającej orzekanie sędziemu zasadniczemu (choroba, śmierć, wyłączenie) — sędzia zapasowy zastępuje go z pełną wiedzą o przebiegu postępowania, bez konieczności rozpoczynania rozprawy od nowa. Tradycja w polskim sądownictwie XX w.: rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928 r. — POSP zawierało przepisy o sędziach zapasowych w sprawach o szczególnym znaczeniu. W PRL — k.p.k. z 19 IV 1969 r. (art. 27) i k.p.c. z 17 XI 1964 r. (art. 47⁵) regulowały instytucję, w III RP — k.p.k. z 6 VI 1997 r. (art. 47) zachował ją w sprawach poważniejszych (o przestępstwa zagrożone karą dożywocia lub karą pozbawienia wolności powyżej 8 lat).
Źródło: ustawa z 6 VI 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89 poz. 555) (art. 47); ustawa z 17 XI 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43 poz. 296 ze zm.) (art. 47⁵); ustawa z 19 IV 1969 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 13 poz. 96); rozporządzenie Prezydenta RP z 19 III 1928 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 33 poz. 313)
Kolekcja: sądownictwo